Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweCZASOWOPRZESTRZENNA ANALIZA ROZMIESZCZENIA AUTOMATÓW PACZKOWYCH W KATOWICACH
DOI:
https://doi.org/10.26881/wg.2026.1.08Abstrakt
Cel – Celem tego artykułu jest przedstawienie, jak zmieniała się liczba paczkomatów w poszczególnych dzielnicach Katowic, z uwzględnieniem pięciu największych operatorów tej formy dostawy.
Metody – W ramach realizacji celu badawczego zgromadzono dane dotyczące liczby paczkomatów w trzech przedziałach czasowych: październik 2023, kwiecień 2024 oraz październik 2024. Zebrano adresy urządzeń, a następnie przeprowadzono analizę zmian za pomocą wybranych miar statystycznych, takich jak współczynnik korelacji Pearsona, miary asymetrii (skośność) i spłaszczenia rozkładu (kurtoza), a także wskaźnik autokorelacji przestrzennej. Wykorzystano oprogramowanie GIS do wyznaczenia izochron 500 m dla ruchu pieszego od każdego automatu paczkowego oraz obliczenia odsetka budynków w poszczególnych dzielnicach pozostających poza ich zasięgiem.
Wnioski – Na podstawie współczynnika korelacji Pearsona wykazano silną dodatnią korelację pomiędzy liczbą paczkomatów a liczbą ludności w danej dzielnicy. Wskaźniki skośności i kurtozy nie ujawniły istotnych odchyleń w rozkładzie liczby paczkomatów między poszczególnymi jednostkami przestrzennymi. Wartość globalnego wskaźnika I Morana nie wskazała na występowanie autokorelacji przestrzennej. Wykazano, że wzrost liczby automatów paczkowych w dzielnicy nie zawsze przekładał się na poprawę dostępności – w przypadku dzielnicy Wełnowiec-Józefowiec odnotowano pogorszenie dostępności pomimo wzrostu liczby automatów.
Downloads
Bibliografia
Allegro.pl. (n.d.). Znajdź nas – kampania Allegro One. Allegro.pl. https://allegro.pl/kampania/one/znajdz-nas.
Balcerowicz-Szkutnik M., Sojka E., Szkutnik W. (2014). Statystyka opisowa dla ekonomistów, przykłady i zadania. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Katowice 2014, pp. 54-55.
Bednarek, M. (2024, October 2). W III kw. 2024 r. liczba automatów paczkowych w Polsce przekroczyła 50 tys. Cashless.pl. Pozyskano z: https://www.cashless.pl/15999-automaty-paczkowe-liczba-3-kwartal-2024 (13.07.2025).
Budżet Obywatelski Katowice. (2024). Pliki do pobrania. Pozyskano z: https://bo.katowice.eu/budzet-obywatelski-pliki-do-pobrania-2024 (13.07.2025).
Budżet Obywatelski Katowice. (n.d. a). Poznaliśmy wyniki XI edycji Budżetu Obywatelskiego w Katowicach! Pozyskano z: https://bo.katowice.eu/aktualnosci-szczegoly-1400011925-1400270798-a92c0953763f69d3933105f7bc05e845 (13.07.2025).
Budżet Obywatelski Katowice. (n.d. b). Znamy wyniki głosowania w Budżecie Obywatelskim Katowic. Pozyskano z: 1400272090-9ad644281d08d9ad3aa6ae777e8b2c2ea46d913c74df742b945258c8199e4881.pdf (13.07.2025).
Budżet Obywatelski Katowice (n.d.). Wykaz ulic w podziale na dzielnice w mieście Katowice. [on-line], Pozyskano z: https://bo.katowice.eu/add/file/1400272090-9ad644281d08d9ad3aa6ae777e8b2c2ea46d913c74df742b945258c8199e4881.pdf?v=0 (15.02.2025)
DHL Express Polska. (n.d.). Mapa paczkomatów. DHL24. Pozyskano z: https://dhl24.com.pl/mapa.
DHL Logistics of Things. (10.10.2023). How parcel lockers are transforming last-mile delivery today. Pozyskano z: https://lot.dhl.com/how-parcel-lockers-are-transforming-last-mile-delivery-today/ (13.07.2025).
Ding, M., Ullah, N., Grigoryan, S., Hu, Y., Song, Y. (2023). Variations in the Spatial Distribution of Smart Parcel Lockers in the Central Metropolitan Region of Tianjin, China: A Comparative Analysis before and after COVID-19. ISPRS International Journal of Geo-Information 12, 203. Pp. 1.
DPD Polska. (n.d.). Znajdź punkt DPD Pickup. DPD. Pozyskano z: https://www.dpd.com/pl/pl/dpd-pickup/znajdz-punkt-dpd-pickup/.
Fegde, N. (2025). Challenges and Solutions in Managing Last-Mile Delivery in Urban Areas. International Journal of Scientific Research in Engineering and Management (IJSREM) Vol 09 Issue 01. pp. 1.
Hanusik, A., Gałecka, W. (2026). Multitemporal Isochrone Analysis of Access to Amenities from Rail Transit Stations in Katowice. In: Sierpiński, G., Naumann, S., Macioszek, E. (eds) Transport Systems Development – Methods and Solutions. TSTP 2025. Lecture Notes in Networks and Systems, vol 1789. Springer, Champ. pp. 171.
Hinga, D. (2025, March 31). Ecommerce statistics: 2024 trends and insights. CROPINK. https://cropink.com/ecommerce-statistics.
InPost sp. z o.o. (n.d.). Znajdź Paczkomat – mapa i wyszukiwarka. InPost. Pozyskano z: https://inpost.pl/znajdz-paczkomat.
Jekabsone, I., Gudele, I. (2020). Factors contributing to the regional development of e-commerce in Latvia. In: Proceedings of the 21st International Scientific Conference “Economic Science for Rural Development”, Jelgava, May 12-15, 2020, Latvia. pp. 181.
Kalinić, Z., Ranković, V., Kalinić, L. (2016). Factors influencing e-commerce development in Serbia. Facta Universitatis, Economics and Organization Vol. 13, No 3. pp. 295.
Leung, A., Lachapelle, U., Burke, M. (2023). Spatio-temporal analysis of Australia Post parcel locker use during the initial system growth phase in Queensland (2013–2017). Journal of Transport Geography Vol. 110, 103634, pp. 1. Journal of Transport Geography
Mangiaracina, R., Perego, A., Seghezzi, A., Tumino, A. (2019). Innovative solutions to in-crease last-mile delivery efficiency in B2C e-commerce: a literature review. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management Vol. 49 No. 9. pp. 903, 911, 913-914.
Miśkiewicz-Nawrocka, M., Zeug-Żebro, K. (2017). Badanie zróżnicowania sytuacji demograficznej w Polsce w latach 2005-2014. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach 318. Pp. 71-72.
Mohammad, W.AM., Diab, Y.N., Elomri, A., Triki C. (2023). Innovative solutions in last mile delivery: concepts, practices, challenges, and future directions. Supply Chain Forum: An International Journal vol. 24, no. 2, pp. 151-153.
Moslem, S., Pilla, F. (2023). A hybrid decision making support method for parcel lockers location selection. Research in Transportation Economics 100, 101320. Pp. 2.
Naukowiec. (n.d.). Wzór na współczynniki skośności wzór. Naukowiec. Pozyskano z: https://www.naukowiec.org/wzory/statystyka/wspolczynnik-skosnosci_12.html (13.07.2025).
Obliczenia statystyczne. (n.d). Kurtoza. Obliczenia statystyczne. Pozyskano z: https://obliczeniastatystyczne.pl/kurtoza/ (13.07.2025).
OpenRouteService, (n.d). Pozyskano z: https://openrouteservice.org/.
ORLEN Paczka. (n.d.). Pokaż punkty – Katowice. OrlenPaczka. Pozyskano z: https://www.orlenpaczka.pl/pokaz-punkty/?punkt=katowice/.
Patil, A. (2025). Last- mile challenges and recommended solution. International Journal of Mul-tidisciplinary Research and Growth Evaluation Vol. 6 Issue 2. Pp. 1814-1815.
Rada Miasta Katowice. (2012). Uchwała nr XXI/483/12 Rady Miasta Katowice z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie uchwalenia „Studium uwarunkowań i kierunków zagospoda-rowania przestrzennego miasta Katowice” - II edycja.
Sawik, B., Serrano-Hernandez, A., Muro, A., Faulin, J. (2022). Multi-Criteria Simulation-Optimization Analysis of Usage of Automated Parcel Lockers: A Practical Approach. Mathematics 10 (23), 4423. pp. 1.
10, 4423
Shepherd, J. (05.06.2025). 21 essential eCommerce statistics you need to know in 2025. The Social Shepherd. https://thesocialshepherd.com/blog/ecommerce-statistics.
Soegoto, E.S., Christiani, A., Oktafiani, D. (2018). Development of E-Commerce Technology in World of Online Business. OP Conference Series: Materials Science and Engineering, vol. 407, pp. 7.
Stević, Ž., Huskanović, E. (2025). Management of last-mile delivery through the selection of locations for parcel lockers. [XXI] International May Conference on Strategic Management - IMCSM25. University of Belgrade, Technical Faculty, Management Department. Pp. 1-2.
Tagizade, S., Mammadov, I. (2024). The development of e-commerce: factors and methods. In: Proceedings of Azerbaijan High Technical Educational Institutions Multidisciplinary Jour-nal Refereed & Reviewed Journal, Volume 47 (05) issue 12. pp. 333–334.
Viri, R., Sievers, N., Liimatainen, H., Schütze, C., Siefer, T. (2022). Tram Expansion Effects on Reaching the City Centres—Case Study of Tampere and Braunschweig. Future Trans-portation 2(4) pp. 793
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Współczesna Gospodarka
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
