Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweW KIERUNKU GOSPODARKI O OBIEGU ZAMKNIĘTYM W POLSCE: KONSUMPCJA I ODPADY
DOI:
https://doi.org/10.26881/wg.2026.1.09Słowa kluczowe:
Gospodarka o obiegu zamkniętym, globalna konsumpcja, produkcja odpadów, , modelowanie ekonometryczneAbstrakt
Cel – Zgodnie z założeniami gospodarki o obiegu zamkniętym, konsumpcja polega na zaspokajaniu podstawowych potrzeb człowieka przy ograniczonej ilości odpadów. W związku z tym w artykule sformułowano pytanie badawcze: Czy po 2015 r. w Polsce mamy do czynienia z konsumpcją zrównoważoną? Teza artykułu brzmi: Metoda składowania odpadów stosowana od wielu lat w Polsce (lub oparta na spalaniu odpadów bez odzysku) nie jest już preferowana.
Metodologia – Autorzy wykorzystali dane dostępne w Rocznikach Statystycznych Rzeczypospolitej Polskiej z lat 2005-2023, publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny. Wszystkie analizy w artykule oparto na samodzielnie skonstruowanych modelach liniowych. Takie działanie służy wzbogaceniu wiedzy dostępnej w tej dziedzinie oraz określeniu trendu.
Wyniki – Zgodnie z założeniami gospodarki o obiegu zamkniętym, bez wdrożenia odpowiedniego systemu zbiórki, segregacji, przetwarzania i sprzedaży surowców wtórnych, a także nowych regulacji prawnych, nie nastąpi zmniejszenie ilości odpadów składowanych na wysypiskach i zrównoważona konsumpcja. W modelach wykazano, które zmienne miały największy wpływ na konsumpcję w poszczególnych obszarach oraz jak zmieniały się trendy w zakresie odpadów komunalnych w obliczu wzrostu konsumpcji.
Downloads
Bibliografia
Awan U., Gölgeci I., Makhmadshoev D., & Mishra N. (2022). Industry 4.0 and circular economy in an era of global value chains: what have we learned and what is still to be explored?. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.13362.
Bień J. (2022). Forecasting municipal waste accumulation rate and personal consumption expenditures using vector autoregressive (VAR) model. Production Engineering Ar-chives, 28(2), pp.150-156.
Bień J. D., & Bień B. (2023). Forecasting the municipal sewage sludge amount generated at wastewater treatment plants using some machine learning methods. Desalination and Water Treatment, 288, pp. 265-272. DOI: 10.5004/dwt.2023.29399
Bukowski H., & Rosińska M. (2020). Postępowanie z odpadami wraz z zarysem możliwości zmian regulacyjnych. Przewodnik dla przedsiębiorców, Instytut Innowacji i Odpowie-dzialnego Rozwoju. Retrieved from: http://circularhotspot.pl/userfiles/oto-goz/zrownowazona-produkcja/Raport-poradnik-dlaprzedsiebiorcow.pdf, 10.02.2025.
Coskun A., Hofgärtner R., Metta J., Schmidt, A., & Tsolakis A.C. (2024). Circular Mak-erspaces as Alternative Employment Platforms for Circular Jobs. Circular Economy and Sustainability, 1-16. https://doi.org/10.1007/s43615-024-00413-2.
Chojnacka K. J. (2023). Circular Economy Resources - Operationalization of restraints and optimization of choices. Humanities & Social Sciences Reviews, 11(6), 08–18. DOI: https://doi.org/10.18510/hssr.2023.1162
Cullen U. A., & De Angelis, R. (2021). Circular entrepreneurship: A business model perspec-tive. Resources, conservation and recycling, 168, 105300. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2020.105300 .
Czerwiński Z. (1969). Matematyka na usługach ekonomii. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN.
Gerholdt J. (2015), Going in Circles: How the Private Sector Is the Circular Economy Revo-lution /in:/ Achieving A Circular Economy: How The Private Sector Is Reimagining The Future Of Business. Retrieved from: https://www.uschamberfoundation.org/sites/default/files/Circular%20Economy%20Best20Practices.pdf, 15.04.2025.
GUS. Rocznik statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej z lat 2005-2023. Warszawa, Retrieved from: https://dane.utk.gov.pl/sts/eko-kolej/emisja-gazow-cieplarnia/19420,Emisja-Gazow-Cieplarnianych.html, 10.02.2025.
Jak miasta mogą wdrażać strategie gospodarki cyrkularnej?, PFR dla Miast, Retrieved from: https://pfrdlamiast.pl/aktualnosci/jak-miasta-moga-wdrazac-strategie-gospodarki-cyrkularnej.html, 10.02.2025.
Jajuga K., (red.). (1998). Ekonometria – metody i analiza problemów ekonomicznych. Wrocław: Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu.
Jakubelskas U., & Skvarciany V. (2022). An Evaluation of Circular Economy Development in the Baltic States. Folia Oeconomica Stetinensia, 22 (2), 193–208. DOI: 10.2478/foli-2022-0026 (PDF) An Evaluation of Circular Economy Development in the Baltic States. Retrieved from: https://www.researchgate.net/publication/366447528_An_Evaluation_of_Circular_EconomyDevelopment_in_the_Baltic_States#fullTextFileContent, 27.12.2024
Kirchherr J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions, Retrieved from: https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005, 10.02.2025.
Konash, A., Nasr N. (2022). The circular economy and resource use reduction: a case study of long-term resource efficiency measures in a medium manufacturing company. Clean Prod Lett. 3(November):100025. DOI: 10.1016/j.clpl.2022.100025
Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Komitetu Eko-nomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Europejski Zielony Ład. Dokument 52019DC0640. Retrieved from: https://eur-lex.europa.eu/legalcontent/PL/TXT/?uri=CELEX :52019DC0640., 10.02.2025.
Kulczycka J. (red.) (2019). Gospodarka o obiegu zamkniętym w polityce i badaniach nauko-wych. Kraków: Wyd. IGSMiE PAN.
Nowak E. (2002). Zarys metod ekonometrii. Warszawa: Wyd. Nauk. PWN.
Makov T, Font Vivanco D. (2018). Does the circular economy grow the pie? The case of re-bound effects from smartphone reuse. Front Energy Res. 6 (MAY):1–11. doi: 10.3389/fenrg.2018.00039
Modele biznesowe gospodarki obiegu zamkniętego, Retrieved from: http://circularhotspot.pl/pl/zrownowazona-produkcja-modele-biznesowe, 10.02.2025.
Morseletto P. (2020). Targets for a circular economy. Resources, Conservation & Recycling 153, (October 2018):104553. DOI: 10.1016/j.resconrec.2019.104553.
Nowak E. (2002). Zarys metod ekonometrii. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN.
Recycling and the circular economy: what's the difference?, Ellen MacArthur Fundation, Retrieved from: https://www.ellenmacarthurfoundation.org/articles/recycling-and-the-circular-economywhats-the-difference, 10.02.2025.
Reflection Paper Towards a Sustainable Europe by 2030, 22 of 30 January 2019, Retrieved from: https://commission.europa.eu/document/download/3dab8f75-8c9d-4cf2-b215-d9098e69b654_en?filename=rp_sustainable_europe_3001_en_web.pdf&prefLang=pl, 10.02.2025.
The technical cycle of the butterfly diagram, Ellen MacArthur Fundation, 23 may 2022, Re-trieved from: https://www.ellenmacarthurfoundation.org/articles/the-technical-cycle-of-the-butterfly-diagram, 10.02.2025.
„The Roadmap for Transformation towards a Circular Economy”, Załącznik do uchwały Rady Ministrów z dnia 2019 r., Retrieved from: https://gozwpraktyce.pl/regulacja/mapa-drogowa/, 10.02.2025.
Zrównoważona konsumpcja, Retrieved from: circularhotspot.pl/pl/zrownowazona-konsumpcja, 10.02.2025
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Współczesna Gospodarka
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
