Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweZasada zrównoważonego rozwoju a powinności dziennikarskie w wybranych polskich regulacjach prawnych i etycznych
Słowa kluczowe:
zrównoważony rozwój, dziennikarstwo, powinności dziennikarskie, prawo mediówAbstrakt
Tekst zawiera jakościową analizę zawartości dwóch ustaw i dwóch kart etycznych regulujących działalność dziennikarską. Jego celem jest ustalenie zakresu zbieżności między powinnościami dziennikarskimi wymienionymi w tych dokumentach a zapisaną w Konstytucji RP zasadą zrównoważonego rozwoju (rozumianą tu jako napięcie między sferami ekologiczną, społeczną a ekonomiczną). Regulacje te nie zawierają treści sprzecznych z zasadą zrównoważonego rozwoju. Żaden z dokumentów nie podejmuje tematyki ekologicznej. Powinności społeczne dziennikarzy i imperatyw ekonomiczny (rozumiany jako dążenie dziennikarza do osiągnięcia zysku) nie są zwykle (poza jednym wyjątkiem) przedstawiane względem siebie (w sposób relacyjny), lecz odnoszone do innych tradycyjnych pojęć, takich jak rzetelność czy dobro publiczne. Prowadzi to do wniosku o potrzebie dyskusji środowiskowej w sprawie modyfikacji analizowanych dokumentów w zakresie powinności dziennikarskich, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.
Downloads
Bibliografia
Abdelrahman H., Elimam I., Sustainability & the environment management in the underdeveloped countries, „International Journal of Agriculture and Environmental Research” 2016, nr 2(5), s. 1354–1367, https://ijaer.in/uploads/ijaer_02__95.pdf (dostęp: 3.11.2025).
Deklaracja Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Środowiska Człowieka (Deklaracja Sztokholmska), Sztokholm 1972, https://www.un.org/en/conferences/environment/stockholm1972 (dostęp: 1.11.2025).
Dokumenty końcowe konferencji Narodów Zjednoczonych „Środowisko i Rozwój” – Szczyt Ziemi, Biblioteka Sejmowa, Warszawa 1993.
Drożdż M., Ile jest etyki w kodeksach etyki dziennikarskiej – specyfika kodeksów etycznych, „Rocznik Medioznawczy” 2019, nr 1, s. 21, https://pau.krakow.pl/Rocznik_Medioznawczy/ Rocznik_Medioznawczy_1_2019.pdf (dostęp: 5.11.2025).
Dziennikarski Kodeks Obyczajowy Stowarzyszenia Dziennikarzy RP, https://www.dziennikarzerp.pl/wp-content/uploads/2010/06/kodeks.pdf (dostęp: 5.11.2025).
Kodeks Etyki Dziennikarskiej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, http://old.sdp.pl/s/kodeks-etyki-dziennikarskiej-sdp (dostęp: 1.11.2025).
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19970780483 (dostęp: 1.11.2025).
Kruk E., Dziennikarz jako zawód zaufania publicznego, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, Sectio G. t. LXIV, nr 2, Lublin 2017, s. 131–145, https://journals.umcs.pl/g/article/view/6306/4671 (dostęp: 5.11.2025).
Lear L., Rachel Carson. Witness for Nature, Holt Paperbacks, New York 1997.
Lozano R., Envisioning sustainability three-dimensionally, „Journal of Cleaner Production” 2008, nr 16, s. 1838–1846, https://ise.unige.ch/isdd/IMG/pdf/SchemasDDtexte8-1.pdf (dostęp: 5.11.2025).
Meadows D.H., Meadows D.L., Randers J., Behrens W.W., Granice wzrostu, przeł. W. Rączkowska, S. Rączkowski, Warszawa 1973.
Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030. Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 25 września 2015 r. (A/RES/70/1), https://www.gov.pl/attachment/e84cee75-7991-4fc5-83a1-da7d2fc10635 (dostęp: 5.11.2025).
Purvis B., Mao Y., Robinson D., Three pillars of sustainability: in search of conceptual origins, „Sustainability Science” 2019, nr 14, s. 681–695, https://eprints.whiterose.ac.uk/id/eprint/136715/7/Purvis2018_Article_ThreePillarsOfSustainabilityIn.pdf (dostęp: 1.11.2025).
Report of the World Commission on Environment and Development. Our Common Future, https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/5987our-common-future.pdf (dostęp: 1.11.2025).
Uchwała nr 67 Rady Ministrów z 16 lipca 2019 roku – Polityka ekologiczna państwa 2030 – strategia rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej, „Monitor Polski” 2019, poz. 794, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP20190000794/O/M20190794. pdf (dostęp: 1.11.2025).
Uchwała nr 8 Rady Ministrów z dnia 14 lutego 2017 roku w sprawie przyjęcia Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.), „Monitor Polski” 2017, poz. 260, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20170000260 (dostęp: 1.11.2025).
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 roku – Prawo prasowe, Dz. U. 1984 Nr 5, poz. 24, t.j. Dz. U. 2018, poz. 1914, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19840050024 (dostęp: 5.11.2025).
Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 roku o radiofonii i telewizji, Dz. U. 1993 Nr 7, poz. 34, t.j. Dz. U. 2022, poz. 1722, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19930070034 (dostęp: 4.11.2025).
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 czerwca 2006 roku, sygn. akt K 23/05, Dz. U. 2006, Nr 106, poz. 720, s. 12, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20061060720/T/ D20060720L.pdf (dostęp: 4.11.2025).
