Biblioteka jako przestrzeń dla (neuro)różnorodności. Aspekty organizacyjne i społeczne
Słowa kluczowe:
autyzm, neuroróżnorodność, dostępność, usługi biblioteczne, przestrzenie biblioteczneAbstrakt
W artykule zaprezentowano zagadnienie biblioteki jako przestrzeni otwartej na potrzeby różnych grup odbiorców. W tym kontekście przedstawiono pojęcie autyzmu – zaburzenia neurorozwojowego obejmującego interakcje społeczne, komunikację i stereotypowe zachowania, którym dotknięci mogą być również odbiorcy usług bibliotecznych. Omówiono pokrótce skalę występowania zjawiska. Ukazano bibliotekę jako przestrzeń potencjalnie przyjazną i dostępną dla osób autystycznych i wreszcie skupiono się na organizacyjnych aspektach działań w tym obszarze, a zwłaszcza opisie dobrych, sprawdzonych praktyk bibliotecznych oraz podejmowanych przez różne typy bibliotek działaniach na rzecz osób neuroróżnorodnych.
Downloads
Bibliografia
Biblioteka przyjazna osobom z autyzmem [Dokument elektroniczny]. Tryb dostępu: https://biblioteka.wroc.pl/projekty/biblioteka-przyjazna-osobom-z-autyzmem/. Stan z dnia 25.04.2025.
GRANDIN Temple, MOORE Debra. Autyzm: przewodnik. Kraków: Copernicus Center Press, 2024. ISBN 978-83-7886-666-4.
GRZECZNOWSKA Anna, KOCYŁAK Izabela, SZTAJERWALD Aleksandra, WERPACHOWSKA Renata, WARZECHA Dominik. Bibliotekarzu zaprzyjaźnij się z osobą z autyzmem: poradnik. Warszawa: Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2016. ISBN 978-83-64203-65-7.
Jak często występuje autyzm? [Dokument elektroniczny]. Tryb dostępu: https://polskiautyzm.pl/rozpowszechnienie-autyzmu/. Stan z dnia 25.04.2025.
Ministerstwo Zdrowia: według WHO jedno na 100 dzieci jest w spektrum autyzmu [Dokument elektroniczny]. Tryb dostępu: https://www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/Ministerstwo-Zdrowia-wedlug-WHO-jedno-na-100-dzieci-jest-w-spektrum-autyzmu,256975,14.html. Stan z dnia 25.04.2025.
PISULA Ewa. Małe dziecko z autyzmem. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2010. ISBN 83-89574-87-X.
Przestrzeń przyjazna dla spektrum autyzmu [Dokument elektroniczny]. Tryb dostępu: https://lustrobiblioteki.pl/2023/10/przestrzen-przyjazna-dla-spektrum-autyzmu/. Stan z dnia 09.05.2025.
Spektrum autyzmu: diagnozy na wyrost czy faktyczny wzrost przypadków? [Dokument elektroniczny]. Tryb dostępu: https://zdrowie.pap.pl/rodzice/spektrum-autyzmu-diagnozy-na-wyrost-czy-faktyczny-wzrost-przypadkow. Stan z dnia 25.04.2025.
SZTAJERWALD Aleksandra. Biblioteka dostępna dla osób w spektrum autyzmu. Przegląd Biblioteczny. 2024, z. 2, s. 289–305. ISSN 0033-202X.
Uniwersyteckie Czasopisma Naukowe
