Uniwersyteckie Czasopisma Naukowe„ACoTo?” Od pomysłu do wdrożenia
DOI:
https://doi.org/10.26881/ae.2025.22.03Słowa kluczowe:
alfabetyzacja wizualna, perspektywa uczestnicząca, myślenie twórcze, myślenie pytajne, książka obrazkowaAbstrakt
Celem artykułu jest rekonstrukcja procesu opracowania i pilotażowego wykorzystania otwartego materiału wizualno-narracyjnego przygotowanego jako narzędzie wspierające dziecięce myślenie twórcze i refleksyjne. Rozważania osadzono w perspektywie konstruktywistycznej, koncepcji myślenia pytajnego oraz alfabetyzacji wizualnej. Analizę przeprowadzono w paradygmacie jakościowym, wykorzystując rekonstrukcję praktyki i obserwację uczestniczącą. Materiał badawczy obejmował dokumentację projektową, propozycje aktywności warsztatowych, notatki, nagrania audio oraz fotografie zgromadzone podczas pilotażu prowadzonego w przedszkolach i szkołach podstawowych. Opracowany materiał uruchamia aktywność interpretacyjną dzieci, sprzyja stawianiu pytań, podejmowaniu różnorodnych aktywności werbalnych oraz negocjowaniu znaczeń, a zarazem ujawnia napięcia między założeniami projektu a przebiegiem działań edukacyjnych.
Downloads
Bibliografia
Angrosino M, 2010, Badania etnograficzne i obserwacyjne, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bruner J.S., 1991, The narrative construction of reality, „Critical Inquiry”, nr 1 (18), s. 1–21.
Cackowska M., 2016, Emergent literacy, visual literacy i czytanie dialogowe. Potencjał edukacyjny i emancypacyjny książki obrazkowej w środowisku rodzinnym i przedszkolnym, „Problemy Wczesnej Edukacji”, nr 2 (33), s. 102–112.
Dylak S., 2012, Alfabetyzacja wizualna jako kompetencja współczesnego człowieka, [w:] Skrzydlewski W., Dylak S. (red.) Media, edukacja, kultura: W stronę edukacji medialnej, Rzeszów: PTTiM, s. 41–57.
Glenn M., Sullivan B., Roche M., McDonagh C., 2023, Action research for the classroom, Londyn: Taylor & Francis.
Klus-Stańska D., 2013, Edukacja w kontekście kultury wizualnej: Wychowanie czy infantylizacja?, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Lipczyńska-Gil M., Ignerska M., 2023, Ferment w mieście, Warszawa: Wydawnictwo Hokus-Pokus.
Łukaszewicz R.M., 1994, Edukacja z wyobraźnią, czyli jak podróżować bez map, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Łukaszewicz R.M., 2002, Studia nad alternatywami w edukacji, Wrocław: Fundacja Wolne Inicjatywy Edukacyjne.
Łukaszewicz R.M., 2020, Edukacja wobec kryzysu zaufania, wspólnotowości i autonomii – która edukacja i jaka?, [w:] Madalińska-Michalak J., Wiłkomirska A. (red.) Pedagogika i edukacja wobec kryzysu zaufania, wspólnotowości i autonomii, Warszawa: Wydawnictwa
Uniwersytetu Warszawskiego, s. 98–115.
McNiff J., Whitehead J., 2006, All You Need to Know about Action Research, London: Sage.
Orlev U., 2009, Babcia robi na drutach [il. Marta Ignerska], Warszawa: Wytwórnia.
Płóciennik E., 2009, Zabawy z wyobraźnią, Łódź: Wydawnictwo Akademii Humanistyczno--Ekonomicznej w Łodzi.
Płóciennik E., 2010, Stymulowanie zdolności twórczych dziecka – weryfikacja techniki obrazków dynamicznych, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Preibisz-Wala K., Deskur M., Ignerska, M., 2009, Atlas Świata. Afryka, Warszawa: LektorKlett.
Schön D.A., 1983, The reflective practitioner: How professionals think in action, Nowy Jork: Basic Books.
Sławecki B., 2012, Znaczenie paradygmatów w badaniach jakościowych, [w:] Jemielniak
D. (red.) Badania jakościowe, t. 1, Podejścia i teorie, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Szewczyk-Kowalczyk J., Kaliszewska-Henczel M. (red.), 2026, ACoTo? Wędrownik, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Szmidt K.J., 2022, Dziecko odkrywcą twórczych problemów i pytań, „Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce”, nr 3 (17), s. 11–26.
Szmidt K.J., Płóciennik E., 2020, Myślenie pytajne. Teoria i kształcenie, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Urbaniak-Zając D., Piekarski J., 2022, Metodologiczna rekonstrukcja warunków tworzenia wiedzy – wybrane zagadnienia, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Wechterowicz P., Ignerska M., 2008, Wielkie marzenia, Kraków: Wydawnictwo Znak.
Wiśniewska-Kin M., Ignerska M., 2020, Zamieniam się w słuch, czyli opowieści dźwiękiem malowane, Łódź: Uniwersytet Łódzki.
