Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweTerminologia w edukacji i badaniach naukowych: Niemieckojęzyczne pojęcie Anerkennung z perspektywy języka norweskiego w porównaniu do języków duńskiego, szwedzkiego i angielskiego
DOI:
https://doi.org/10.26881/bp.2021.4.05Słowa kluczowe:
terminologia, standaryzacja, tłumaczenie, badania edukacyjne, badania językoznawcze, dydaktyka językowa, Axel Honneth, teoria uznania, AnerkennungAbstrakt
Niniejszy artykuł ma na celu omówienie potencjalnych trudności związanych z wprowadzaniem (pożyczaniem lub tłumaczeniem) i używaniem terminologii obcojęzycznej. Omówionym tu przykładem jest termin Anerkennung, pochodzący z teorii uznania Axela Honnetha (1992), który został bądź przyjęty z łatwością w językach mających wspólne dziedzictwo z j. niemieckim (duńskim, norweskim, częściowo szwedzkim), bądź przetłumaczony z pewnymi ustępstwami i uszczegółowieniem proponowanego słowa, jak w przypadku języka angielskiego. Potrzeba omawiania niniejszego tematu wynika z faktu, iż słowo mające tę samą formę pod względem morfologii językowej nie zawsze może być stosowane w języku norweskim, jako że obowiązują w nim dwie odmiany standardowe, mające niekiedy różne zasady dotyczące kodyfikacji (poprawnościowe). Artykuł porusza kwestie refleksji metajęzykowej i odpowiedzialności spoczywającej na tłumaczach, badaczach, dydaktykach, twórcach programów nauczania i instytucjach władnych w zakresie języka. Nawiązując do sieci instytucji Educational Role of Language (Roli Edukacyjnej Języka) i perspektyw takich jak opinie o języku, aktywność językowa, aspekt emocjonalny języka i myślenie o języku, niniejszy artykuł stara się wykazać, że refleksja nad terminologią i jej kodyfikacja w edukacji może mieć jeszcze większe znaczenie z powodu implikacji, jakie niesie w zakresie językowego rozumienia, używania i ich konsekwencji.
Downloads
Bibliografia
Anderson, Joel (1995). “Translator’s Note”, “Translator’s Introduction”. In: The Struggle for Recognition. The Moral Grammar of Social Conflicts. Trans. Joel Anderson. Cambridge: Polity Press, viii–xxi.
Andrews, Richard, Carole Torgerson, Sue Beverton, Terry Locke, Graham Low, Alison Robinson, Die Zhu (2004). “The effect of grammar teaching (sentence combining) in English on 5 to 16 year olds’ accuracy and quality in written composition”. In: Research Evidence in Education Library. London: EPPI-Centre, Social Science Research Unit, Institute of Education.
Arrojo, Rosemary (2017). “The relevance of theory in translation studies”. In: Carmen Millán, Francesca Bartrina (eds.). The Routledge Handbook of Translation Studies. London – New York: Routledge, 117–128.
Bassnett, Susan (1996). Translation Studies. London: Routledge.
Bell, Roger T. (1991). “Translation theory; where are we going?” META 31/4: 403–415.
Bertram, Raymond, Matti Laine, Harald Baayen, Robert Schreuder, Jukka Hyönä (2000). “Affixal homonymy triggers full-form storage, even with inflected words, even in a morphologically rich language”. Cognition 74: B13–B25.
Bokmålsordboka | Nynorskordboka (n.d.). “Språkrådet og Universitetet i Bergen”. Available at . Accessed 25.11.2020.
Braddock, Richard, Richard Lloyd-Jones, Lowell Schoer (1963). Research in Written Composition. National Council of Teachers of English. Illinois: Campaign.
Bussmann, Hadumod (1996). Routledge Dictionary of Language and Linguistics. Trans. Gregory Traut, Kerstin Kazzai (eds.). London – New York: Routledge.
Catford, John C. (1965). A Linguistic Theory of Translation: An Essay on Applied Linguistics. London: Oxford University Press.
Dörnyei, Zoltán (2009). “The L2 Motivational Self System”. In: Zoltán Dörnyei, Ema Ushioda (eds.). Motivation, Language Identity and the L2 Self. Bristol: Multilingual Matters, 9–42.
El-dali, Hosni M. (2011). “Towards an understanding of the distinctive nature of translation studies”. Journal of King Saud University – Languages and Translation 23: 29–45.
ERLA (2020). International Association for the Educational Role of Language. Available at . Accessed 25.11.2020.
ERL Network (2020). Educational Role of Language Network. Available at . Accessed 25.11.2020.
ERL Research (2020). Educational Role of Language research. Available at . Accessed 25.11.2020.
Evans, Vyvyan, Melanie Green (2006). Cognitive Linguistics. An Introduction. Mahwah, NJ – London: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
Fjørtoft, Henning (2014). Norskdidaktikk. Bergen: LNU/Fagbokforlaget.
Forster, Kenneth I. (1989). “Basic issues in lexical processing”. In: William D. Marslen-Wilson (ed.). Lexical Representation and Process. Cambridge, MA: MIT Press, 75–107.
Forster, Kenneth I. Elizabeth S. Bednall, (1976). “Terminating and exhaustive search in lexical access”. Memory & Cognition 4: 53–61.
Gaskell, Gareth (2005). “Language processing”. In: Nick Braisby, Angus Gellatly (eds.). Cognitive Psychology. Oxford: Oxford University Press/The Open University, 197–230.
Gerring, John (2004). “What is a case study and what is it good for?” American Political Science Review 98: 341–354.
Hatch, Evelyn, Cheryl Brown (1995). Vocabulary, Semantics and Language Education. Cambridge: Cambridge University Press.
Haugan, Jens (2017). “Language diversity in Norway and the question of L1 and L2”. Beyond Philology 14/1: 181–204.
Haugan, Jens (2019). “When the first language feels like a second language: Challenges for learners of Norwegian Nynorsk”. Beyond Philology 16/1: 141–164.
Haugan, Jens (2020a). “Nynorsk and the L2 self”. Beyond Philology 17/1: 123–157.
Haugan, Jens (2020b). “Literacy and the L2 self as a pedagogical challenge in teaching and learning Norwegian – First, second or foreign language?” In: Michał Daszkiewicz, Anna Dąbrowska (eds.). In Search of a Language Pedagogical Paradigm. Kraków: Oficyna Wydawnicza “Impuls”, 103–113.
Haugan, Jens (2021). “Norwegian linguistic identity through history: From national identity to linguistic individualism”. Educational Role of Language Journal 4: 42–56.
Heidegren, Carl-Göran (2000). “Inledning”. In: Axel Honneth, Erkännande. Praktisk-filosofiska studier. Göteborg: Bokförlaget Daidalos AB, 7–19.
Hertzberg, Frøydis (1995). Norsk grammatikkdebatt i historisk lys. Oslo: Novus.
Hertzberg, Frøydis (2007). “Grammatikk?” In: Mette E. Nergård, Ingebjørg Tonne (eds). Språkdidaktikk for norsklærere. Mangfold av språk og tekster i undervisningen. Oslo: Universitetsforlaget, 17–26.
Hillocks, George (1984). “What works in teaching composition: A metaanalysis of experimental studies”. American Journal of Education, November: 133–170.
Honneth, Axel (1992). Kampf um Anerkennung. Zur moralischen Grammatik sozialer Konflikte. Mit einem neuen Nachwort. Suhrkamp Taschenbuch Wissenschaft. 10. oppl. 2018. Berlin: Suhrkamp.
Honneth, Axel (1995). The Struggle for Recognition: The Moral Grammar of Social Conflicts. Trans. Joel Anderson. Cambridge: Polity Press.
Honneth, Axel (2000). Das Andere der Gerechtigkeit. Aufsätze zur praktischen Philosophie. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
Honneth, Axel (2003a). Behovet for anerkendelse. En tekstsamling. Rasmus Wiik (ed.). Trans. Mogens Chrom Jacobsen. København: Hans Reitzels forlag.
Honneth, Axel (2003b). Erkännande. Praktisk-filosofiska studier. Trans. Carl-Göran Heidegren. Göteborg: Bokförlaget Daidalos AB.
Honneth, Axel (2006a). Kamp om anerkendelse. Sociale konflikters moralske grammatik. Trans. Arne Jørgensen. København: Hans Reitzels forlag.
Honneth, Axel (2006b). Forord til den danske utgave. In: Kamp om anerkendelse. Sociale konflikters moralske grammatik. Trans. Arne Jørgensen. København: Hans Reitzels forlag, 19–20.
Honneth, Axel (2008). Kamp om anerkjennelse: Om de sosiale konfliktenes moralske grammatikk. Trans. Lars Holm-Hansen. Oslo: Pax Forlag.
Honneth, Axel (2018). Anerkennung: Eine europäische Ideengeschichte. Berlin: Suhrkamp.
Jackendoff, Ray (2015). A User’s Guide to Thought and Meaning. Oxford: Oxford University Press.
Jakobson, Roman (1959). “On linguistic aspect of translation (2002/2004)”. In: Lawrence Venuti (ed.). The Translation Studies Reader. Second edition. London – New York: Routledge, 138–143.
Jordet, Arne N. (2020). Anerkjennelse i skolen. En forutsetning for læring. Oslo: Cappelen Damm Akademisk.
Kluge, Friedrich (1995). Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache. Bearbeitet von Elmar Seebold. 23., erweiterte Auflage. Berlin – New York: Walter de Gruyter.
Knirsch, Gregor (2013). Axel Honneths Anerkennungstheorie. Die Bedeutung sozialer Anerkennung für die Identitätsentstehung. München: Grin Publishing.
König, Ekkehard, Johan van der Auwera (eds.) (1994). The Germanic Languages. London – New York: Routledge.
Martin, Willy (2006). “In quest of a profile: Portrait of a terminologist as a young sublanguage expert”. In: Pius ten Hacken (ed.). Terminology, Computing and Translation. Tübingen: Narr, 73–94.
Langacker, Ronald W. (2008). Cognitive Grammar: A Basic Introduction. Oxford: Oxford University Press.
Marslen-Wilson, William D. (2007). “Morphological processes in language comprehension”. In: Gareth M. Gaskell (ed.). The Oxford Handbook of Psycholinguistics. Oxford: Oxford University Press, 175–193.
Munday, Jeremy (2016). Introduction to Translation Studies: Theories and Applications. Fourth Edition. London – New York: Routledge.
Naish, Peter (2005). “Attention”. In: Nick Braisby, Aangus Gellatly (eds.). Cognitive Psychology. Oxford: Oxford University Press, The Open University, 37–70.
NAOB – Det Norske Akademis Ordbok (n.d.). Available at . Accessed 25.11.2020. Norton, Bonny (2013). Identity and Language Learning: Extending the Conversation. Second edition. Bristol – Buffalo – Toronto: Multilingual Matters.
Odell, John S. (2001). “Case study methods in international political economy”. International Studies Perspectives 2: 161–176.
Omdal, Helge , Lars Vikør (2002). Språknormer i Norge. Normeringsproblematikken i bokmål og nynorsk. Second edition. Oslo: Landslaget for norskundervisning (LNU), Cappelen Akademisk Forlag. Ordbog over det danske sprog (n.d.). Available at . Accessed 25.11.2020.
Oxford English Dictionary (n.d.). “The definite record of the English language”. Available at . Accessed 25.11. 2020. Oxford Learner’s Dictionaries (n.d.). “English”. Available at.
Rastle, Kathleen (2007). “Visual word recognition”. In: Gareth M. Gaskell (ed.). The Oxford Handbook of Psycholinguistics. Oxford: Oxford University Press, 71–87.
Revisjonsprosjektet (2018-2023) (n.d.). Språkrådet og Universitetet i Bergen. Available at . Accessed 25.11.2020.
Rommetveit, Magne (1993). Med andre ord. Den store synonymordboka med omsetjingar til nynorsk. Oslo: NKS-forlaget. Available at . Accessed 25.11.2020.
Sapir, Edward (1949). Selected Writings in Language, Culture and Personality. Los Angeles: University of California Press.
Schibbye, Anee L. L. (1996). “Anerkjennelse: En terapeutisk intervensjon?” Tidsskrift for Norsk psykologiforening 33/6: 530–537.
Schwandt, Thomas A., Emily F. Gates (2018). “Case study methodology”. In: Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln (eds.). The Sage Handbook of Qualitative Research. Fifth edition. Los Angeles – London – New Delhi – Singapore – Washington DC – Melbourne: Sage, 341–358.
Skjelbred, Dagrun (2010). Fra Fadervår til Facebook. Skolens lese- og skriveopplæring i et historisk perspektiv. Bergen: LNU/Fagbokforlaget.
Språkrådet (n.d.). The Language Council of Norway. Available at . Accessed 25.11.2020.
Språkrådet (n.d.). The Language Council of Norway. Retningslinjer for normering. Available at . Accessed 25.11. 2020.
Stake, Robert E. (1995). The Art of Case Study Research. Thousand Oaks, CA: Sage.
Taft, Marcus, Kenneth Forster (1975). “Lexical storage and retrieval for prefixed words”. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior 14: 638–647.
Talmy, Leonard (1988). “Force dynamics in language and cognition”. Cognitive Science 12: 49–100.
Talmy, Leonard (2008). “Aspects of attention in language”. In: Peter Robinson, Nick C. Ellis, (eds.). Handbook of Cognitive Linguistics and Second Language Acquisition. New York – London: Routledge, 27–38.
Thelen, Marcel (2012). The Structure of the Lexicon: Incorporating a Cognitive Approach in the TCM Lexicon, with Applications to Lexicography, Terminology and Translation. Ghent: Academia Press.
Thelen, Marcel (2015). “The interaction between terminology and translation: Or where terminology and translation meet”. Transkom 8/2: 347–381.
Tonne, Ingebjørg, Laila Sakshaug, (2007). “Grammatikk og skriveutvikling. Didaktiske eksemper”. In: Mette E Nergård, Ingebjørg Tonne (eds): Språkdidaktikk for norsklærere. Mangfold av språk og tekster i undervisningen. Oslo: Universitetsforlaget, 129–144.
Toury, Gideon (1978 [1995]). “The nature and role of norms in translations”. In: Lawrence Venuti (ed.). The Translation Studies Reader. London: Routledge, 198–211.
Traxler, Matthew J. (2012). Introduction to Psycholinguistics: Understanding Language Science. West Sussex: Wiley-Blackwell.
Udir 2019. Læreplan i norsk. (Høring). Utdanningsdirektoratet. Available at . Accessed 25.11.2020.
Udir 2020. Læreplan i norsk (NOR01-06). Kompetansemål og vurdering. Kompetansemål etter 10. trinn. Utdanningsdirektoratet. Available at . Accessed 25.11.2020.
Ungerer, Friedrich (2007). “Word-formation”. In: Dirk Geeraerts, Hubert Cuyckens (eds.). The Oxford Handbook of Cognitive Linguistics. Oxford: Oxford University Press, 650–675.
Vikør, Lars (2007). Språkplanlegging. Prinsipp og praksis. Oslo: Novus forlag.
Wikipedia - Accessed 25.11.2020.
Anerkennung. .
Axel Honneth.
Anerkendelse.
Recognition.
Recognition (Sociology) .
nn.wikipedia.org (Norwegian Nynorsk)
no.wikipedia.org (Norwegian Bokmål)
Axel Honneth.
Whorf, Benjamin L. (1956). Language, Thought, and Reality: Selected Writings. Massachusetts: Massachusetts Institute of Technology.
Willig, Ramus (2003). “Indledning”. In: Axel Honneth. Behovet for anerkendelse. København: Hans Reitzels forlag, 7–23.
Willig, Rasmus (2006). “Indledning”. In: Axel Honneth. Kamp om anerkendelse. Sociale konflikters moralske grammatik. København: Hans Reitzels forlag, 7–17.
