Świat zwierząt Daniela Schultza

  • Anna Sobecka Uniwersytet Gdański

Abstrakt

Daniel Schultz (1615–1683) was one of the most important painters of his time, highly regarded among the Polish nobility and patricians of his native city of Gdańsk. Schultz’s game and animal pieces resemble works of Flemish artists. His earliest animal picture Trophies in the Pantry is perhaps most Southern Netherlandish in character. Fred G. Meijer attributed to Schultz a painting on the subject of hunting, bearing the monogram “DS” and dated 1649. Schultz also executed a smaller painting, which is a depiction of a fox (or rather a dog) head shown in profile and a bunch of grapes, with some killed birds. Furthermore, two other animal paintings by Schultz are known from the National Museum in Gdańsk. In 2014, a pair of pendant paintings of dead birds appeared on the art market. Their similarity to the Medicean Trophies led the experts of the Artcurial auction house to ascribe them to Schultz. As one compares them with some other works by the Gdańsk artist, the resemblance is even more pronounced. Both paintings are now in a Polish private collection. In the Museum of Fine Arts in Gent there are two other paintings attributed to Frans Snyders and Jan Fyt which could have been painted by Daniel Schultz. The focus on perfectly studied animals, framing of the composition, and a summary treatment of the background are characteristic of him. The ‘Ds 16__’ monogram bears the painting from the Kuscovo Palace (Moscow), which depicts A Heron, a Bittern and a Rabbit. Schultz was the first artist in the territories associated with the Polish-Lithuanian Commonwealth to create independent animal and still life paintings. Possibly a pupil of Elias Vonck, the Amsterdam master active in Prussia, Schultz was also influenced by Antwerp masters such as Frans Snyders and Johannes Spruyt. Schultz’s interest for animal themes and still life may have been connected with characteristic features of the culture of Gdańsk, such as, for instance, a penchant for hunting, viewed both as a pastime and a subject for art. Gdańsk citizens enjoyed the right to hunt as of 1588, earlier than any other European bourgeoisie. Most signed works by Schultz are his depictions of animals. Tis could be an indirect suggestion about the identity of the recipients of Schultz’s depictions of the animal world. As stated above, the Gdańsk citizens had a predilection for hunting pieces; they also cared more than courtiers about the fact that such representations were authored by a Gdańsk artist.

Bibliografia

Art of Southern Netherlands, Gdańsk and Polish-Lithuanian Commonwealth, red. Jacek Tylicki, Jacek Żukowski, Gdańsk 2017.

Drost Willi, Danziger Malerei vom Mittelalter zum Ende des Barock, Berlin 1938.

Gdańsk protestancki w epoce nowożytnej. W 500-lecie wystąpienia Marcina Lutra, t. 1, Eseje, red. Edmund Kizik, Sławomir Kościelak, Gdańsk 2017.

Gemaltes Licht. Die Stilleben von Willem Kalf 1619–1693, München–Berlin 2007.

Gerson Horst, Ausbreitung und Nachwirkung der holländischen Malerei des 17. Jahrhunderts, Haarlem 1942.

Holst Niels von, Danziger Kunstkabinette und Kunsthandelbeziehungen im 18. Jahrhundert, „Mitteilungen des Westpreussichen Gechichtsvereins” 1934, Bd. 33, H. 3, s. 59–69.

Jackowska Krystyna, Próba interpretacji treści alegorycznych i symbolicznych w twórczości Daniela Schultza (streszczenie referatu), „Rocznik Gdański” 1979, t. 39, s. 254–266.

Kowalska Helena, Pastor Adolf Mundt z Kiezmarku i dzieje jego kolekcji [w:] Z dziejów kultury Pomorza XVIII–XX wieku. Materiały z seminarium na Uniwersytecie Gdańskim, 14 marca 2003, red. Józef Borzyszkowski, Cezary Obracht-Prądzyński, Gdańsk 2004, s. 25–47.

Kräfner Johann, Die Schätze des Hauses Liechtenstein. Paläste, Gemälde, Skulpturen, Wien–München 2013.

Lengerke Christa von, Objektbilder. Bildobjekte, München 1981.

Mielnik Magdalena, Recepcja motywów z satyry antycznej oraz bajek Ezopa w sztuce gdańskiej końca XVI i w XVII wieku [w:] Gdańsk nowożytny a świat antyczny, red. Maria Otto, Jacek Pokrzywnicki, Gdańsk 2017, s. 225–241.

Montanari Masimo, Der Hunger und der Überfuß. Kulturgeschichte der Ernährung in Europa, Munich 1999.

Museo della Natura Morta. Villa Medicea di Poggio a Caiano. Catalogo dei dipinti, red. Stefano Casciu, Livorno 2009.

Pałubicki Janusz, Malarze gdańscy. Malarze, szklarze, rysownicy i rytownicy w okresie nowożytnym w gdańskich materiałach archiwalnych, t. 2, Słownik malarzy, szklarzy, rytowników i rysowników, Gdańsk 2009.

Raupp Hans-Joachim, Niederländische Stilleben und Tierstücke des 17. Jahrhunderts der SØR Rusche Sammlung, Bd. 5, Stilleben und Tierstücke, Münster 2004.

Robels Hella, Frans Snyders: Stilleben- und Tiermaler, 1579–1657, München 1989.

Rottermund Andrzej, Polowanie i sztuka w kulturze dworskiej czasów nowożytnych. Materiały Muzeum Wnętrz Zabytkowych w Pszczynie, Pszczyna 1988.

Segal Sam, A Prosperous Past: Te Sumptuous Still-Life in the Netherlands, 1600–1700, ed. Wiliam B. Jordan, Te Hague 1989.

Siebold Carl Teodor von, Neue Beiträge zur Wirbelthier-Fauna Preußens, „Preußische Provinzial-Blätter” 1842, t. 27, s. 420–437.

Steinborn Bożena, Malarz Daniel Schultz. Gdańszczanin w służbie królów polskich, Warszawa 2004.

Steinborn Bożena, Obraz Daniela Schultza „Walka psa z ptakiem” [w:] Spór o genezę martwej natury. Materiały sesji naukowej, 25–26 października 2001, red. Sebastian Dudzik, Tadeusz J. Żuchowski (Sztuka i kultura, t. 3), Toruń 2002, s. 129–140.

Steinborn Bożena, Rytownik Daniel Schultz [w:] Arx Felicitatis. Księga ku pamięci Prof. Andrzeja Rottermunda, red. Juliusz A. Chrościcki, Warszawa 2001, s. 199–206.

Steinborn Bożena, Szkic do życiorysu gdańskiego malarza Daniela Schultza (ok. 1615–1683), „Zapiski Historyczne” 2003, t. 69, z. 1, s. 19–36.

Steinborn Bożena, Znajomi i fnanse Daniela Schultza, „Barok” 2002, t. 9, z. 1–2, s. 65–73.

Sobecka Anna, Carl Borromäus Ruthart a sztuka gdańska [w:] Natura i duchowość. Carl Borromäus Ruthart (1630–1703), red. Magdalena Mielnik, Muzeum Narodowe w Gdańsku, Gdańsk 2019, s. 12–35.

Sobecka Anna, Daniel Schultz – a Gdańsk Animalist Painter [w:] Art of Southern Netherlands, Gdańsk and Polish-Lithuanian Commonwealth, red. Jacek Tylicki, Jacek Żukowski, Gdańsk 2017, s. 141–154, il. s. 297–302.

Straty wojenne Muzeum Miejskiego [Stadtmuseum] w Gdańsku, t. 1, Malarstwo, red. Helena Kowalska, Gdańsk 2017.

Straty wojenne Muzeum Miejskiego w Gdańsku, t. 1, Straty w dziedzinie sztuki: malarstwa, rysunku, grafki i rzeźby, Gdańsk 2005.

Sulerzyska Teresa, Galerie obrazów i „Gabinety Sztuki” Radziwiłłów w XVII w., „Biuletyn Historii Sztuki” 1961, R. 23, nr 2, s. 87–99.

Sztuka Prus Królewskich. Malarstwo i rysunek [w:] Prusy Królewskie. Społeczeństwo. Kultura. Gospodarka, red. Edmund Kizik, Gdańsk 2012, s. 309–370.

Tijssen Lucia, 100 Jaaren Polen en Nederland, Zutphen 1992.

Tomkiewicz Władysław, Z dziejów polskiego mecenatu artystycznego w XVII w. (Źródła do dziejów sztuki polskiej, t. 4), Wrocław 1950.

Tylicki Jacek, Rysunek gdański ostatniej ćwierci XVI i pierwszej połowy XVII wieku, Toruń 2005.

Tylicki Jacek, To, co widzimy: inspiracje formalne gdańskiego malarstwa i rysunku XVI–XVIII wieku [w:] Gdańsk protestancki w epoce nowożytnej. W 500-lecie wystąpienia Marcina Lutra, t. 1, Eseje, red. Edmund Kizik, Sławomir Kościelak, Gdańsk 2017, s. 144.

Сягаева Людмила, Цапля, выпь и заяц. История атрибуции [niepublikowana ekspertyza].

Opublikowane
2018-11-27
Jak cytować
Sobecka, A. (2018). Świat zwierząt Daniela Schultza. Porta Aurea, (17), 33-61. https://doi.org/10.26881/porta.2018.17.02
Dział
Artykuły