Academic Scientific JournalsThe unwanted architecture in the Gdańsk County and Pruszcz Gdański 1920 to 1956
DOI:
https://doi.org/10.26881/rgtn.2023.08Keywords:
unwanted architecture, Pruszcz Gdański, Gdańsk County, architecture of the Third Reich, socialist realismAbstract
The authors of the article reveal a hitherto undescribed ideological and construction phenomenon taking place in the Gdańsk County and Pruszcz Gdański. From 1920 to 1956, this region served as a testing ground for model architectural assumptions of the Third Reich and Socialist Realism, intended for implementation in suburban areas. In the publication, the authors highlight a number of objects that, in previous studies of the so‑called“unwanted architecture” in the territory of the Free City of Gdańsk and Pomerania, were either ignored or treated marginally, now giving them the proper contextual significance. Moreover, the article includes detailed studies of architectural forms that are a reference to the traditions of the region, as well as their utilitarian function for the two doctrines discussed.
Downloads
References
Czapelski M., Architektura polskiego socrealizmu w Zachęcie, Warszawa 2016.
Czyżewski A., Trzewia lewiatana. Miasta ogrody i narodziny przedmieścia kulturalnego, Warszawa 2009.
Darré R.W., Neuadel aus Blut und Boden, München 1930.
Hoffmann W., Kronika wsi Pruszcz w powiecie Gdańskie Wyżyny, tłum. M. Kozłow, Pruszcz Gdański 2012.
Kozłow M., Das Alltagsleben der polnischen Bevölkerung in der Freien Stadt Danzig 1920–1939, Zürich 1994.
Łukaszewicz D., Życie codzienne w Królestwie Prus w latach 1701–1933, Warszawa 2020.
Troost G., Das Bauen im Neuen Reich, Bd. 2, Bayreuth 1943.
Zirkwitz V., Die bauliche Entwicklung der Dorfkirche von der Ordenszeit bis zur Gegenwart im Gebiet des ehemaligen Freistaates Danzig unter besonderer Verücksichtigung der Kirchen der Danziger Höhe und Niederung, Danzig 1940.
Prasa
Czerniakowska M., Jan Uphagen, (1731–1802) bibliofil i miłośnik nauk przyrodniczych, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2002, nr 47/2.
Gondek B., Anielskie chóry gdańszczanina, „Wieści Pruszcza” 2015, nr 34.
Rozmarynowska K., Z działalności dziewiętnastowiecznych gdańskich towarzystw upiększania miasta, „Wiadomości Konserwatorskie” 2004, nr 16.
Staręga M., Przekształcenia gdańskich obiektów zabytkowych w pierwszej połowie XIX w. w kontekście rodzącej się myśli konserwatorskiej, „Porta Aurea” 2018, nr 17.
Załęska Kaczko J., Nawiązania do tradycji budownictwa wiejskiego w architekturze Wolnego Miasta Gdańska w dobie narodowego socjalizmu, „Porta Aurea” 2021, nr 20.
Źródła internetowe
Gondek B., Pruszcz Gdański na socrealistycznej wystawie w Zachęcie, http://strefahistorii.pl/article/5680 .pruszcz gdanski na socrealistycznej wystawie w zachecie [dostęp: 1.07.2023].
https://digital.zlb.de/viewer/image/14688302_1929/733/ [dostęp: 1.07.2023].
„Die Denkmalpflege”, https://www.digizeitschriften.de/id/523137273_0006%7Clog1tify=%7B%22pages%22%3A%5B45%5D%2C%22pan%22%3A%7B%22x%22%3A0.459%2C%22y%22%3A0.356%7D%2C%22view%22%3A%22info%22%2C%22zoom%22%3A0.811%7D&origin=%2Fsearch%3Ffilter%255BZeitschriften%255D%255B1%255D%3D523137273%257CLOG_0000%26filter%255BObjekttyp%255D%255B1%255D%3Dvolume [dostęp: 1.07.2023].
Heimatschutz Stil. Anmerkungen zu einem Stilphänomen in der Architektur der Jahrhundertwende, https://www.grin.com/document/96815 [dostęp: 1.07.2023].
