Uniwersyteckie Czasopisma NaukoweHANDEL WEWNĄTRZGAŁĘZIOWY MIĘDZY POLSKĄ A WYBRANYMI PARTNERAMI W LATACH 2004-2022 – CZY ŹRÓDŁO DANYCH MA ZNACZENIE?
DOI:
https://doi.org/10.26881/wg.2026.1.06Słowa kluczowe:
handel wewnatrzgałęziowy, Polska i wybrani partnerzy, źródło danych, baza danych WITS-COMTRADE , baza danych EUROSTAT-COMEXTAbstrakt
Cel – Celem artykułu jest zbadanie zmian intensywności dwustronnego handlu wewnątrzgałęziowego (IIT) między Polską a wybranymi partnerami gospodarczymi (Niemcami, Czechami, Słowacją, Francją, Litwą, Stanami Zjednoczonymi, Chinami, Wielką Brytanią, Ukrainą, Rosją i Białorusią) w latach 2004–2022 oraz ustalenie, czy zmiany te są wrażliwe na źródło danych wykorzystanych w analizie. Porównujemy dane pochodzące z dwóch uznanych baz danych: bazy danych UN COMTRADE (za pośrednictwem WITS) oraz EUROSTAT-COMEXT.
Metoda – Obliczamy wskaźniki Grubela-Lloyda (GL) na podstawie wartości eksportu i importu pochodzących z bazy danych WITS-COMTRADE oraz EUROSTAT-COMEXT. Jako przybliżenie branży (przemysłu) traktujemy 6-cyfrowe grupy produktów sklasyfikowane w nomenklaturze HS.
Wyniki – Najbardziej istotnym rezultatem jest wniosek, że sąsiedztwo geograficzne wydaje się mniej istotne dla rozwoju handlu wewnątrzgałęziowego niż czynniki takie jak: wolny handel i głęboka integracja gospodarcza w ramach UE, substytucyjność gospodarek partnerów oraz stosunkowo wysokie dochody ludności, skutkujące intensywniejszym zakupem zróżnicowanych produktów. Wybór bazy danych ma częściowo znaczenie, a powodem tego jest głównie dostępność danych. Optymistyczne jest zmniejszanie się różnicy w obu wskaźnikach, co sugeruje poprawę metod obliczeniowych i większą odpowiedzialność krajowych agencji statystycznych za przekazywanie danych organizacjom międzynarodowym.
Downloads
Bibliografia
Afonso O., Pinto C., Vasconcelos P.B. (2021). Intra-Industry Trade: Economies of Scale Revisited. Notas Económicas, 52, 53-73. https://doi.org/10.14195/2183-203X_52_2
Agarwal M., Betai N. (2021). Intra-Industry Trade in Manufactured Goods: A Case of India. NIPFP Working Paper Series, 348, 1-19.
Aggarwal S. (2023). Intra-industry trade: Revisiting theory and literature survey. Journal of Economics Bibliography, 10 (1-2), 1-12.
Ambroziak Ł., Chojna J., Gniadek J., Krawczyk A., Marczewski K., Sawulski J., Wąsiński M. (współpr.) (2020). Transformacja polskiego eksportu – 30 lat wzrostu i co dalej? Warszawa: Polski Instytut Ekonomiczny.
Brülhart M. (2008). An Account of Global Intra-Industry Trade, 1962–2006. Research Paper Series. Globalisation, Productivity and Technology, Research Paper, 2008/08. https://doi.org/10.2139/ssrn.1103442
Czarny E., Śledziewska K. (2008). Polski handel wewnątrzgałęziowy z Unią Europejską na początku XXI. w. In: M. A. Weresa (ed.), Polska. Raport o konkurencyjności 2008. Konkurencyjność sektora usług (s. 85-109). Warszawa: SGH Publishing House.
Czarny E., Śledziewska K. (2009). Polski handel wewnątrzgałęziowy z Unią Europejską w latach 2000-2007. In: M. A. Weresa (ed.), Polska. Raport o konkurencyjności 2009. Zasoby ludzkie a przewagi konkurencyjne (s. 92-116). Warszawa: SGH Publishing House.
Czarny E., Śledziewska K. (2010). Recent developments in Poland’s intra-industry trade. In: M. A. Weresa (ed.), Poland. Competitiveness Report 2010. Focus on Clusters (s. 85-105). Warsaw: SGH Publishing House.
Czarny E., Śledziewska K. (2012). Międzynarodowa współpraca gospodarcza w warunkach kryzysu. Warszawa: PWE.
Dąbrowski W. (2017). Analiza wymiany handlowej Polski z krajami Unii Europejskiej w branży motoryzacyjnej. International Entrepreneurship Review, 3(2), 135-145. https://doi.org/10.15678/PM.2017.0302.10.
Dutta S. (2022). The problem of measuring intra-industry trade. MPRA Paper, 113-194.
Finger J. M. (1975). Trade overlap and intra-industry trade. Economic Inquiry, 13, 581–589.
Fontagné L., Freudenberg M. (1997). Intra-Industry Trade: Methodological Issues Reconsidered. CEPII Working Paper, 1.
Grubel H., Lloyd P. (1975). Intra-Industry Trade: the Theory and Measurement of Intra-Industry Trade in Differentiated Products. London: Macmillan.
Hoang V. (2019). The dynamics of agricultural intra-industry trade: a comprehensive case study in Vietnam. Structural Change and Economic Dynamics, 49, 74-82. https://doi.org/10.1016/j.strueco.2019.04.004
Kawecka-Wyrzykowska E. (2016). Changes in types of Poland’s intra-industry trade in the period 1995–2014 in comparison with the other Central and Eastern European countries – EU members: Conclusions for changes in the competitiveness of Polish foreign trade. International Business and Global Economy, 35 (1), 342-356.
Kawecka-Wyrzykowska E. (2017). Is Intra-Industry Trade Specialization a Precondition to Business Cycle Synchronization When Joining the Euro Area? The Case of Poland. International Journal of Management and Economics, 53 (4), 50-60.
Kawecka-Wyrzykowska E., Ambroziak Ł., Molendowski E., Polan W. (2017). Intra-industry trade of the New EU Member States. Theory and empirical evidence. Warsaw: PWN.
Łapińska J. (2014). Determinants of intra-industry trade in agricultural and food products between Poland and EU countries. DANUBE: Law and Economics Review, 5 (3), 159-172.
Lloyd P. J. (2002). Controversies Concerning intra-industry trade. In: P.J. Lloyd, H.-H. Lee (ed.), Frontiers of research in intra-industry trade (s. 13-30). New York: Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9780230285989_2
Moczulski M. (2018). Handel wewnątrzgałęziowy pomiędzy Polską a Niemcami w przemyśle motoryzacyjnym. Studia i prace WNEIZ US, 53 (2), 251-261.
Molendowski E., Polan W. (2015). Zmiany pozycji konkurencyjnej Polski w handlu wewnątrzgałęziowym z krajami UE-15 przed akcesją i po niej. W: E. Małuszyńska, G. Mazur, I. Musiałkowska (ed.), Polska. 10 lat członkostwa w Unii Europejskiej (s. 90-105). Poznań: Uniersytet Ekonomiczny w Poznaniu.
Özçalık M., Erkan B., Bozduman E.T. (2021). Analysis of intra-industry trade in developing (D8) countries. Referat wygłoszony na: 12. International Conference on Political Economy “Impacts of COVID-19 on Societies and Economies”. Turkey.
Pluciński E. (2011). Transformacja polskiego handlu zagranicznego minionego dwudziestolecia z perspektywy konkurencyjności czynnikowej eksportu oraz handlu między- i wewnątrzgałęziowego. Wybrane aspekty na przykładzie handlu Polski z Niemcami. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 221, 573-583.
Polan W. (2020). Intra-industry trade and competitiveness of the new EU member states. Warsaw: PWN.
Śledziewska K. (2015). Ocena zmiany konkurencyjności eksportu państw UE po kryzysie 2008/2009. Materiały i Studia, 316.
Souguir A. (2024). Is the Financial Crisis Affecting Intra-Industry Trade Flows Between China and the EU-28? Montenegrin Journal of Economics, 20(1), 95-108. https://doi.org/10.14254/1800-5845/2024.20-1.9
Talar S. (2012). Wewnątrzgałęziowa wymiana handlowa Polski w warunkach integracji. Studia Ekonomiczne / Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, 123, 199-212.
Toporowski P. (2017). Did the economic crisis change V4 trade patterns? The case of intra-industry trade. Eastern Journal of European Studies, 8 (2), 71-93.
United Nations, World Trade Organisation (2012). A practical guide to trade policy analysis. New York: United Nations Publications.
World Trade Organisation (2013). World Trade Report 2013. Factors shaping the future of world trade. Pozyskano z: https://www.wto.org/english/res_e/booksp_e/world_trade_report13_e.pdf (30.08.2025).
Wyrzykowska-Antkiewicz M. (2021). Wewnątrzgałęziowa wymiana handlowa Polski z Unią Europejską. Stan i uwarunkowania rozwoju. Warszawa: CeDeWu.
Zapata A.N., Arrazola M., de Hevia J. (2023). Technological intensity in manufacturing trade between ASEAN and the EU: challenges and opportunities. Asia Europe Journal, 21, 23-42. https://doi.org/10.1007/s10308-023-00661-1
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Współczesna Gospodarka
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
