Dyskurs podręcznikowy a dyskurs dziecięcy – odmienne postrzeganie rzeczywistości

  • Aleksandra Szyller Uniwersytet Warszawski
Słowa kluczowe: podręcznik, dyskurs dziecięcy, dyskurs podręcznikowy, konwergencyjność zadań, myślenie odtwórcze, zniewolenie

Abstrakt

Textbooks have become a source of assistance that settled for good into Polish education landscape, a measure without which many adults cannot imagine the school reality. At the same time, the lack of the comprehensive studies on education packs is noticeable. What is more, the voice of children in Poland is marginalized or completely ignored, as opposed to the Western countries. The perspective of the youngest participants of the education process, who are the direct recipients of the textbook offer and are critical and thoughtful, is very rarely taken into account. Whereas their opinions may be a source of very powerful changes in education.

This article presents my own research results. The topic of undertaken study was the analysis of the most popular education packs for classes 1–3. The gathered data was enriched with third-grade students’ opinions about the tasks from the education packs and a description of their experiences related to the usage of those textbooks in school.

The study was conducted with a qualitative approach. As the study techniques, a documentary analysis and focus interviews (enriched with textbook tasks designed by children) were used. As resulting from the study, the textbook discourse is not a children’s discourse. Authors of these textbooks tend to forget about the real needs and capabilities of children. Students appeal for taking into account their high potential and putting into the textbooks subjects and tasks fitted to their development level, allowing them to take creative and divergent actions.

Bibliografia

Bruner J.S. (1978), Poza dostarczone informacje. Warszawa, PWN.

Christensen P., James A. (2008), Research with Children: Perspectives and Practices. London, Falmer Press.

Filipiak E. (red.) (2008), Rozwijanie zdolności uczenia się: wybrane problemy. Bydgoszcz, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

James A., Jenks Ch, Prout A. (1998), Theorizing Childhood, Teachers College Press.

Jenks C. (2008), Socjologiczne konstrukty dzieciństwa. W: M.J. Kehily (red.) Wprowadzenie do badań nad dzieciństwem. Kraków, Wydawnictwo WAM.

Kehilly M. (2008), Wprowadzenie do badań nad dzieciństwem. Kraków, Wydawnictwo WAM.

Klus-Stańska D., Nowicka M. (2014), Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej. Gdańsk, Wydawnictwo Harmonia.

Michael W.B. (2003), Guilford’s Structure of Intellect and Structure – of – Intellect Problem – Solving Models, W: Houtz J., C. (red.) The Educational Psychology of Creativity, Hampton Press, Cresskill.

Szmidt J. (2013), Pedagogika twórczości. Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne.

Szyller A. (2016), Podręczniki zintegrowane dla edukacji wczesnoszkolnej – koncepcja autorów a perspektywa uczniowska, niepublikowana raca doktorska, Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego.

Wiśniewska-Kin M. (2013), Dominacja a wyzwolenie. Wczesnoszkolny dyskurs podręcznikowy i dziecięcy. Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Wróbel A. (2007), Przestrzenie indoktrynacji. „Problemy Wczesnej Edukacji”, 5/6.

Wygotski L.S. (1971), Wybrane prace psychologiczne. Warszawa, Państwowe Wydawnictwa Naukowe.

Zalewska E. (2013), Obraz świata w podręcznikach szkolnych do klas początkowych. Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Zimny Z. (red.) (1995), Pomiar dydaktyczny jako instrument doskonalenia procesu kształcenia (na przykładzie nauczania początkowego matematyki). Częstochowa, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej.

Żytko M. (2014), Recenzja podręcznika Men, Nasz Elementarz, część 1, klasa 1 szkoły podstawowej.

Opublikowane
2017-05-24
Jak cytować
Szyller, A. (2017). Dyskurs podręcznikowy a dyskurs dziecięcy – odmienne postrzeganie rzeczywistości. Problemy Wczesnej Edukacji, 38(3), 124-136. https://doi.org/10.26881/pwe.2017.38.10