Academic Scientific JournalsParticipatory Democracy (on the Example of Gdańsk)
DOI:
https://doi.org/10.26881/maes.2018.1.12Keywords:
participatory democracy, civic society, local authorities, active public engagementAbstract
The article aims at formulating the diagnosis of the pro-civic stance among the Gdańsk dwellers, and of the participatory democracy at the local level. The article presents the empirical material obtained in sociological surveys conducted in Gdańsk in the years 2015– 2016. The research reveals that the development of participatory democracy is hindered by the relatively low sense of ownership among the residents. Even though the available options of engaging in various forms of participation are fairly numerous, only a small fraction of the population believes they can influence the dealings of the Gdańsk city authorities. The cause of the status quo is twofold, the residents themselves show no interest in the public life and are socially passive, while the participatory solutions and procedures are shallow. In social practice, participation is frequently illusory, limited to marginal issues, and public opinion is merely expected to legitimise the earlier made decisions. Accordingly, the local authorities face a major task consisting in stimulating a proactive stance of the population on the one hand, and furthering perfection and development of varied forms of participatory democracy on the other hand.
Downloads
References
Boczoń J., 1996, Raport: Sektor pozarządowy w gminie Gdańsk, Gdańsk: Regionalne Centrum Informacji i Wspomagania Organizacji Pozarządowych w Gdańsku.
Bouckaert G., Van de Walle S., 2003, Comparing Measures of Citizen Trust and User Satisfaction as Indicators of Good Governance: Difficulties in Linking Trust and Satisfaction Indicators, International Review of Administrative Sciences, no. 3.
Castells M., 1982, Kwestia miejska, tłum. B. Jałowiecki, J. Piątkowski, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Castells M., 1983, The City and the Grass Roots: A Cross-cultural Theory of Urban Social Movements, Los Angeles: University of California Press.
CBOS, 2002, Przemiany grupowej aktywności Polaków w latach 1998–2002. Komunikat z badań, Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej.
CBOS, 2014a, Aktywność społeczna Polaków. Komunikat z badań, Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej.
CBOS, 2014b, Zaufanie do instytucji państwa i partii politycznych po 25 latach, komunikat z badań, Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej.
CBOS, 2015a, Dwadzieścia pięć lat państwa obywatelskiego. Społeczne oceny samorządu terytorialnego. Komunikat z badań, Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej.
CBOS, 2015b, Stosunek do demokracji. Komunikat z badań, Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej.
CBOS, 2016a, Aktywność Polaków w organizacjach obywatelskich. Komunikat z badań, Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej.
CBOS, 2016b, Aktywność społeczno-polityczna Polaków. Komunikat z badań, Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej.
CBOS, 2016c, Opinie o demokracji. Komunikat z badań, Warszawa: Centrum Badania Opinii Społecznej.
Dahl R., 2000, O demokracji, tłum. M. Król, Kraków–Warszawa: Znak, Fundacja im. Stefana Batorego.
Dahrendorf R., 1994, Zagrożone społeczeństwo obywatelskie [w:] K. Michalski (red.), Europa i społeczeństwo obywatelskie. Rozmowy w Castel Gandolfo, Kraków–Warszawa: Znak, Fundacja im. Stefana Batorego.
Dębski S., 2014, Kształtowanie się samorządu terytorialnego: przeszłość i teraźniejszość, Grudziądz: Polskie Towarzystwo Nauk Politycznych.
Dymnicka M., 2000, Wybrane problemy społeczne w opinii mieszkańców osiedli z okresu XX-lecia międzywojennego w Gdańsku [w:] R. Cielątkowski, P. Lorens (red.), Architektura i urbanistyka osiedli socjalnych Gdańska z okresu XX-lecia międzywojennego, Gdańsk: Politechnika Gdańska.
Garlicki J., 2012, Dynamika kultury politycznej i partycypacji politycznej internautów w Polsce, Studia Politologiczne, nr 26.
Giza-Poleszczuk A., Marody M., Rychard A., 2000, Strategie i system. Polacy w obliczu zmiany społecznej, Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN.
Gliński P., 1999, O społeczeństwie obywatelskim w Polsce: teoria i praktyka [w:] D. Gawin (red.), Homo eligens. Społeczeństwo świadomego wyboru. Księga jubileuszowa ku czci Andrzeja Sicińskiego, Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN.
Gliński P., 2001, Dziesięć lat współpracy sektora publicznego i obywatelskiego: stan posiadania [w:] M. Warowicki, Z. Woźniak (red.), Aktywność obywatelska w rozwoju społeczności lokalnej, Warszawa: Municipium.
Gliński P., Palska H., 1997, Cztery wymiary społecznej aktywności obywatelskiej [w:] H. Domański, A. Rychard (red.), Elementy nowego ładu, Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN.
Harvey D., 2012, Bunt miast. Prawo do miast i miejska rewolucja, tłum. A. Kowalczyk et al., Warszawa: Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana.
Jałowiecki B., Szczepański M., 2006, Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Kondycja sektora organizacji pozarządowych w Polsce 2015. Raport z badań, 2016, Warszawa: Stowarzyszenie Klon/Jawor.
Kopka J., 2015, Budżet partycypacyjny jako forma demokracji bezpośredniej w perspektywie socjologicznej [w:] H. Sokołowski (red.), Wyzwania psychologii biznesu w wymiarze międzykulturowym, Łódź–Warszawa: Wydawnictwo Społecznej Akademii Naukowej.
Korzeniowski K., Zieliński R., Daniecki W., 1983, Podmiotowość jednostki w koncepcjach psychologicznych i organizacyjnych, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Kozyr-Kowalski S., 2000, Socjologia. Społeczeństwo obywatelskie i państwo, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Krasnodębski R., 1994, Rozważania o demokracji. Uwarunkowania, istota, implikacje, Wrocław: Entelechia.
Kumar K., 1997, Społeczeństwo obywatelskie: rozważania na temat użyteczności terminu [w:] J. Szacki (red.), Ani książę, ani kupiec: obywatel, Kraków–Warszawa: Znak, Fundacja im. Stefana Batorego.
Malikowski M., 1998, Socjologiczne problemy miasta, Rzeszów: Mana.
Markowski R., 2014, Demokracja i demokratyczne innowacje. Z teorią w praktykę, Warszawa: Instytut Obywatelski.
Marody M., 1981, Antynomie społecznej świadomości, Odra, nr 1.
Michalski K., 1994, Przedmowa [w:] K. Michalski (red.), Europa i społeczeństwo obywatelskie. Rozmowy w Castel Gandolfo, Kraków–Warszawa: Znak, Fundacja im. Stefana Batorego.
Miklaszewska J., 2002, Demokracja – dzieje pojęcia [w:] R. Legutko, J. Kleczkowski (red.), Oblicza demokracji, Kraków: Ośrodek Myśli Politycznej.
Nowak S., 1980, Wartości i postawy społeczne [w:] S. Nowak (red.), Systemy wartości a wzory konsumpcji społeczeństwa polskiego, Warszawa: Instytut Socjologii UW.
Pérez-Díaz V., 1996, Powrót społeczeństwa obywatelskiego w Hiszpanii, tłum. D. Lachowska, Kraków–Warszawa: Znak, Fundacja im. Stefana Batorego.
Rachwał M., 2013, Władza ludu czy elit politycznych? Próba zdefiniowania współczesnej demokracji, Przegląd Politologiczny, nr 1.
Sartori G., 1994, Teoria demokracji, tłum. P. Amsterdamski, D. Grinberg, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Sekuła P., 2009, Znaczenie aktywności obywatelskiej w świadomości Polaków [w:] G. Babiński, M. Kopiszewska (red.), Zrozumieć współczesność: profesorowi Hieronimowi Kubiakowi w 75. rocznicę urodzin tom ten ofiarowują przyjaciele i uczniowie, Kraków: Oficyna Wydawnicza AFM.
Shils E., 1994, Co to jest społeczeństwo obywatelskie? [w:] K. Michalski (red.), Europa i społeczeństwo obywatelskie. Rozmowy w Castel Gandolfo, Kraków–Warszawa: Znak, Fundacja im. Stefana Batorego.
Siemiński W., 1999, Współzarządzanie gminą. Rada i zarząd gminy we wspólnocie samorządowej, Warszawa–Zielona Góra: Wydawnictwo Zachodnie Centrum Organizacji.
Sowa K.Z., 1988, Wstęp do socjologicznej teorii zrzeszeń, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Stachura K., 2011, Czy w Gdańsku potrzeba jest klasa kreatywne? [w:] L. Michałowski (red.), Gdański fenomen. Próba naukowej interpretacji, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Staniszkis J., 1994, W poszukiwaniu paradygmatu transformacji, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN.
Synak B., 1992, Od pozornej jednorodności do wzmożonej różnorodności społeczeństwa polskiego [w:] B. Synak (red.), Społeczeństwo polskie. Dylematy okresu transformacji systemowej, Gdynia: Victoria.
Śpiewak P., 1997, Demokracja partycypacyjna, Wiedza i Życie, nr 3.
Tarkowska E., Tarkowski J., 1990, Amoralny feminizm, czyli o dezintegracji społecznej w Polsce lat osiemdziesiątych [w:] E. Wnuk-Lipiński (red.), Grupy i więzi społeczne w systemie monocentrycznym, Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN.
Taylor Ch., 1990, Modes of civil society, Public Culture, no. 1.
Turowski J., 1994, Socjologia. Wielkie struktury społeczne, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
Ura C., 1972, Samorząd terytorialny w Polsce Ludowej 1944–1950: zagadnienia ustrojowe, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Wampler B., 2007, A guide to participatory budgeting [w:] A. Shah (ed.), Participatory budgeting, Washington: World Bank.
Werenstein-Żuławski J., 1991, Strategia przetrwania i jej koszty [w:] J. Mucha, G. Skąpska, J. Szmatka (red.), Społeczeństwo polskie u progu przemian, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Wódz J., 2005, Aktywność społeczna na poziomie lokalnym – samorząd lokalny a polityka [w:] A. Gawkowska, P. Gliński, A. Kościański (red.), Teorie wspólnotowe a praktyka społeczna. Obywatelskość. Polityka. Lokalność, Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN.
Załęcki J., 2010, Przestrzeń społeczna Gdańska w świetle badań socjologicznych. Rozwój zrównoważony czy przypadkowa hybrydyzacja? [w:] L. Michałowski, D. Rancew-Sikora, A. Bachórz (red.), Miasto-nie miasto. Refleksje o mieście jako społeczno-kulturowej hybrydzie, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
