Czy tłumaczenie literatury i dydaktyka przekładu mają przyszłość? Intuicje twórców i przepowiednie futurologów a praktyka dydaktyczna

Abstrakt

Zdaniem wielu futurologów znajdujemy się u progu tzw. „Osobliwości”, czyli zupełnie nowej – i być może ostatniej – epoki w dziejach ludzkości. Rozpocznie się ona wraz z powstaniem „sztucznej inteligencji ogólnej” (Artificial General Intelligence, czyli AGI), tzn. sztucznej inteligencji przewyższającej intelektualnie ludzi, i oznaczać będzie osiągnięcie „hipotetycznego punktu w przyszłym rozwoju cywilizacji, w którym postęp techniczny stanie się tak szybki, że wszelkie ludzkie przewidywania staną się nieaktualne,” a działania bezprzedmiotowe. Jakie konsekwencje miałoby to wydarzenie dla nauk humanistycznych w ogólności, a dla filologii, literatury i przekładu literackiego w szczególności? Czy nadal warto by wówczas – w obliczu coraz „groźniejszej” konkurencji w postaci coraz doskonalszych narzędzi do przekładu maszynowego – kształcić tłumaczy i podejmować próby przekładania literatury? Proponuję poszukać możliwych odpowiedzi na to pytanie m.in. poprzez analizę kilku konkretnych przypadków – polskich przekładów wybranych tekstów anglojęzycznych.