Pokój dziecięcy – czyli o pewnej możliwości interpretacyjnej

  • Małgorzata Lewartowska-Zychowicz Uniwersytet Gdański
Słowa kluczowe: pokój dziecięcy, przestrzeń, tożsamość, dyspozytyw (dispositif)

Abstrakt

The aim of the text is to present the potential of Foucault’s concept of dispositive for interpreting the space of a child’s room. I look for arguments in favor of this proposal in the concepts of the place by M. Eliade, P. Ricoer, and Yi-Fu Tuan, who combine creating a place with the process of constructing human identity. In reference to them, I assume that a child can create his own identity only if he has a chance to transform the space available to him. The analysis of the history of children’s room shows, however, that his space has always been created as a result of adults’ practices aimed at educational goals. Thus, the children’s room can be treated as dispositif, serving the governmentality of child.

Bibliografia

Ariès P. (2010), Historia dzieciństwa. Dziecko i rodzina w czasach ancien regime’u. Warszawa, Wydawnictwo Aletheia.

Burdzik T. (2012), Przestrzeń jako składnik tożsamości w świecie globalizacji. „Kultura-Historia-Globalizacja”, 11.

Chutorański M. (2013), Pojęcie i konteksty wychowania w pracach Michela Foucaulta. Wrocław, Wydawnictwo Naukowe DSW.

Dean M. (2010), Governmentality: Power and rule in modern society. London, Sage.

Eliade M. (1993), Sacrum – mit – historia: wybór esejów. Warszawa, PIW.

Foucault M. (2010), Bezpieczeństwo, terytorium, populacja. Wykłady w College de France 1977–1978. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Foucault M. (2000), Techniki siebie. W: idem, Filozofia, historia, polityka. Wybór pism. Warszawa-Wrocław, PWN.

Gellner E. (1991), Narody i nacjonalizm. Warszawa, PIW.

Jacyno M., Szulżycka A. (1999), Dzieciństwo. Doświadczenie bez świata. Warszawa, Ofi cyna Naukowa.

Mendel M. (2006), Pedagogika miejsca i animacja na miejsce wrażliwa. W: M. Mendel (red.), Pedagogika miejsca. Wrocław, Wydawnictwo Naukowe DSW we Wrocławiu.

Męczkowska A. (2006), Locus educandi. Wokół problematyki miejsca w refleksji Pedagogicznej. W: M. Mendel (red.), Pedagogika miejsca, Wrocław, Wydawnictwo Naukowe DSW we Wrocławiu.

Nietzsche F. (2000), Tako rzecze Zaratustra. Książka dla wszystkich i dla nikogo. Poznań, Zysk i S-ka.

Nowicka M. (2016), O użyteczności kategorii dyspozytywu w badaniach społecznych, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, 12.

Ostrowicka H. (2015), Przemyśleć z Michelem Foucaultem edukacyjne dyskursy o młodzieży. Dyspozytyw i urządzanie Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls.

Pieter J. (1960), Poznawanie środowiska wychowawczego. Wrocław-Kraków, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo PAN.

Ricoeur P. (1975), Egzystencja i hermeneutyka: rozprawy o metodzie. Warszawa, Instytut Wydawniczy PAX.

Rybczyński W. (1996), Dom. Krótka historia idei. Gdańsk-Warszawa, Wydawnictwo Marabut & Oficyna Volumen.

Szczepska-Pustkowska M. (2012), W stronę filozofii i dzieciństwa. Adultystyczna wizja dziecka i dzieciństwa z Arystotelesem w tle. „Przegląd Pedagogiczny”, 1.

Śliwerski B. (2007), Pedagogika dziecka. Studium pajdocentryzmu. Gdańsk, GWP.

Tuan Yi-Fu (1987), Przestrzeń i czas. Warszawa, PIW.

Żołądź-Strzelczyk D. (2002), Dziecko w dawnej Polsce. Poznań, Wydawnictwo Poznańskie.

Żołądź-Strzelczyk D. (2012), „Między oknem a szafą” – przestrzeń dziecięca w dawnych Domach. „Problemy Wczesnej Edukacji”, 3 (18).

Opublikowane
2019-03-31
Jak cytować
Lewartowska-Zychowicz, M. (2019). Pokój dziecięcy – czyli o pewnej możliwości interpretacyjnej. Problemy Wczesnej Edukacji, 44(1), 47-55. https://doi.org/10.26881/pwe.2019.44.04
Dział
Rozprawy i artykuły