Makarenkowskie odczyty o wychowaniu dla rodziców w optyce Foucaultowskiej kategorii urządzania

  • Maria Szczepska-Pustkowska Uniwersytet Gdański
  • Longina Strumska-Cylwik Uniwersytet Gdański
  • Małgorzata Lewartowska-Zychowicz Uniwersytet Gdański
Słowa kluczowe: Anton Makarenko, homo sovieticus, urządzanie

Abstrakt

The subject of our interest is the rhetoric of Makarenko’s readings/interpretations of upbringing designated for parents. We would like to subject it to consideration in the prospect/perspective of Foucault’s governmentality category, understood as a specific metacategory/joint category connecting the axes of power (the Soviet power), knowledge (political economy), and the subject (homo sovieticus). Applying the governmentality category provides for the possibility of attempting to reconstruct traces of tangle/discursive relations and undiscursive elements of the policy of arranging a family which is a component of a broader policy of the Soviet state aimed at “forging” the new Soviet man. In this context, we will recognize Makarenko’s pedagogy as a kind of conceptualization and implementation of the policy of the Soviet state at the family level, having the goal of shaping a man of collective mentality, completely subordinated to the Soviet state, with standardized and ideologized consciousness.

Bibliografia

Bucharin N. Programma RKP (początek 1917 r.).

Chutorański M. (2013), Pojęcie i konteksty wychowania w pracach Michela Foucaulta. Wrocław, Wydawnictwo Naukowe DSW.

Czyżewski M. (2009), Między panoptyzmem a „rządomyślnością”. Uwagi o kulturze naszych czasów. „Kultura Współczesna”, 2.

Dean M. (2010), Governmentality: Power and rule in modern society. London, Sage.

Foucault M. (2010), Bezpieczeństwo, terytorium, populacja. Wykłady w Collège de France 1977–1978. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Heller M. (1988), Maszyna i śrubki. Jak hartował się człowiek sowiecki. Paryż, Instytut Literacki.

Kamiński A. (1948), Pedagogika Antoniego Makarenki. Warszawa, Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci.

Kotłowski K. (1959), Socjologizm pedagogiczny Durkheima i jego krytyka. „Studia Pedagogiczne, 7.

Lewin A. (1960), Makarenko. Konfrontacje pedagogiczne. Warszawa, PZWS.

Makarenko A. (1955), Dzieła, Tom I: Poemat pedagogiczny. Warszawa, PZWS.

Makarenko A. (1956), Książka dla rodziców. Odczyty o wychowaniu dzieci. Przemówienia na temat wychowania w rodzinie. Warszawa, PZWS.

Milchman A. Rosenberg A. (2003), Eksperymenty w myśleniu o Holocauście. Auschwitz, nowoczesność i filozofia. Warszawa, Wydawnictwo Scholar.

Orwell G. Rok 1984. The Estate of the Late Sonia Brownell Orwell, https://stopsyjonizmowi.files. wordpress.com/2012/09/rok-1984-george-orwell.pdf (dostęp: 12.11.2016).

Ostrowicka H. (2015), Przemyśleć z Michelem Foucaultem edukacyjne dyskursy o młodzieży. Dyspozytyw i urządzanie. Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls.

Rosenberg M.B. (2009), Porozumienie bez przemocy. O języku serca. Warszawa, Wydawnictwo Czarna Owca.

Sobczak J. (1980), Niektóre przykłady wykorzystania doświadczeń i myśli A.S. Makarenki we współczesnej pedagogice. „Studia Pedagogiczne”, 6.

Sowietskije ludi (1974), praca zbiorowa. Moskwa.

Zamiatin J. (1967), My. Nowy Jork, Interlanguage Literary Associates.

Zinowiew A. (1974), Wstęp: Homo sovieticus, W: Sowietskije ludi (praca zbiorowa). Moskwa.

Opublikowane
2017-09-28
Jak cytować
Szczepska-Pustkowska, M., Strumska-Cylwik, L., & Lewartowska-Zychowicz, M. (2017). Makarenkowskie odczyty o wychowaniu dla rodziców w optyce Foucaultowskiej kategorii urządzania. Problemy Wczesnej Edukacji, 39(4), 31-39. https://doi.org/10.26881/pwe.2017.39.03