Janusza Korczaka językowa gra z odbiorcą w racje i emocje – spotkanie dwóch perspektyw

  • Małgorzata Dagiel Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Słowa kluczowe: twórczość pisarska Korczaka, obrońca praw dzieci, perswazyjność przekazu, poetyka odbioru, narracja

Abstrakt

Janusz Korczak’s literary writing can be perceived as an endeavour to change the world, to make the world fair and marked by greater solidarity. The reading of his texts draws attention of the recipient to the ways in which he characterises children and calls for the necessity of treating them rightly by adults. The author of the article focuses on the persuasiveness of narration, understood as a specific game played with the recipient, and the linguistic features used by Korczak in his literary works. The aim of the article is to show the linguistic features employed by Korczak in presenting theses regarding the situation of children and expressing his beliefs about the protection of children’s rights. The author analysed Korczak’s literary work entitled When I am Little Again. Stylistically diverse narration is subordinated to one goal – convincement of the recipient to the narrator’s arguments. Considered as a whole, the article is an attempt to combine a pedagogical perspective with the poetics of reception.

Bibliografia

Bralczyk J. (2004), Język na sprzedaż, czyli o tym, jak język służy reklamie i jak reklama używa języka. Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Dobrzyńska T. (2001), Tekst. W: J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski. Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Eco U. (1994), Dzieło otwarte. Forma i nieokreśloność w poetykach współczesnych. Warszawa, Czytelnik.

Eco U. (1995), Sześć przechadzek po lesie fikcji. Kraków, Znak.

Głowiński M. (1977), Style odbioru. Szkice o komunikacji literackiej. Kraków, Wydawnictwo Literackie.

Głowiński M. (1998), Wirtualny odbiorca w strukturze utworu poetyckiego. W: M. Głowiński, Dzieło wobec odbiorcy. Szkice z komunikacji literackiej. Kraków, Universitas.

Habrajska G. (2005), Nakłanianie, perswazja, manipulacja językowa. „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica”, 7. http://bazhum.muzhp.pl/media/files/Acta_Universitatis_Lodziensis_Folia_Litteraria_Polonica/Acta_Universitatis_Lodziensis_Folia_Litteraria_Polonica-r2005-t7-n2/Acta_Universitatis_Lodziensis_Folia_Litteraria_Polonica-r2005-t7-n2-s91-126/Acta_Universitatis_Lodziensis_Folia_Litteraria_Polonica-r2005-t7-n2-s91-126.pdf, 8.04.2019.

Handke R. (1982), Utwór fabularny w perspektywie odbiorcy. Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Grabias S. (2003), Język w zachowaniach społecznych. Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Korczak J. (1983), Kiedy znów będę mały. Warszawa, Nasza Księgarnia.

Korczak J. (2012), Jak kochać dziecko. Dziecko w rodzinie. Warszawa, Rzecznik Praw Dziecka. http://brpd.gov.pl/sites/default/files/jak_kochac_dziecko_dziecko_w_rodzinie.pdf, 8.04.2019.

Korolko M. (1990), Sztuka retoryki. Warszawa, PWN.

Laskowska E. (red.) (1999), Skuteczność słowa w działaniach politycznych i społecznych. Bydgoszcz, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej.

Leszczyński G. (2013), Dialektyka ról czytelniczych w prozie Korczaka. W: A.M. Czernow (red.), Janusz Korczak. Pisarz. Warszawa, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich.

Lewiński P.H. (2001), Granice perswazji. W: G. Habrajska (red.), Język w komunikacji. T. 1. Łódź, Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej.

Lisowska-Magdziarz M. (2006), Analiza tekstu w dyskursie medialnym. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Lubaś W. (2006), Język w komunikacji, w perswazji i w reklamie. Dąbrowa Górnicza, Wyższa Szkoła Biznesu.

Mitosek Z. (1983), Teorie badań literackich. Warszawa, PWN.

Mosiołek-Kłosińska K., Zgółka T. (red.) (2003), Język perswazji publicznej. Poznań, Wydawnictwo Poznańskie.

Nowak-Dziemianowicz M. (2014), Narracja w pedagogice – znaczenie, badania, interpretacje. „Kultura i Edukacja”, 2(102). http://www.kultura-i-edukacja.pl/ojs/index.php?journal=kie&page=article&op=view&path%5B%5D=298, 9.04.2019.

Rewers E. (1997), Granice etyki interpretacji. „Teksty Drugie”, 6. http://tekstydrugie.pl/wp-content/uploads/2016/06/b87d18be3b2a0340aa50ccd409ca75ef.pdf, 9.04.2019.

Tokarz M. (2003), Argumentacja i perswazja. „Filozofia Nauki”, 11(1). http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Filozofia_Nauki/Filozofia_Nauki-r2003-t11-n1/Filozofia_Nauki-r2003-t11-n1-s7-41/Filozofia_Nauki-r2003-t11-n1-s7-41.pdf, 9.04.2019.

Wierzbicka A. (1969), Dociekania semantyczne. Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Włodarczyk A. (2014), Etyka interpretacji tekstu literackiego. Postmodernizm. Humanizm. Dydaktyka. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Opublikowane
2019-09-30
Jak cytować
Dagiel, M. (2019). Janusza Korczaka językowa gra z odbiorcą w racje i emocje – spotkanie dwóch perspektyw. Problemy Wczesnej Edukacji, 46(3), 111-121. https://doi.org/10.26881/pwe.2019.46.11
Dział
Rozprawy i artykuły