Pulsujące metafory dydaktyki w kleszczach języka. O lingwistycznych blokadach konstruktywistycznej zmiany w kształceniu

  • Astrid Męczkowska-Christiansen Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni
Słowa kluczowe: dydaktyka konstruktywistyczna, dydaktyka instruktywistyczna, wiedza, uczenie się, edukacja, analizy lingwistyczne, metafora językowa

Abstrakt

The content of the article includes analyses of the linguistic plane of the reception of constructivist didactics, carried out in order to seek a partial answer to the question: why does the paradigmatic change in the area of school education in Poland, which has been intensively postulated by scientific circles over the last thirty years, not materialise in the space of contemporary educational practices in their institutional settings? In particular, the subject of analyses refers to the dominant – “instructive” – linguistic level of general didactics, with regard to such concepts as: education, learning, knowledge. The purpose of the linguistic analyses was to show how the existing constellations of didactic metaphors have hindered the conceptualisation and reception of ideas coming from constructivist positions.

Bibliografia

Agamben G. (2002), What is a paradigm? http://www.egs.edu/faculty/giorgio-agamben/articles/what-is-a-paradigm, 21.09.2018.

Andrzejewski B. (1983), Leo Weisgerbera relatywistyczna koncepcja języka. „Studia Metodologiczne”, 22.

Andrzejewski B. (1986), Aktywistyczne koncepcje języka a rzeczywistość pozajęzykowa. „Poznańskie Studia z Filozofii Nauki”, 10.

Błesznowski B. (2016), Dyskurs jako praxis. Archeologia wiedzy jako teoria materializmu performatywnego. „Praktyka Teoretyczna”, 22.

Brown J.S., Collins A., Duguid P. (1989). Situated cognition and the culture of learning. „Educational Researcher”, 18(1).

Bruner J. (1996), The Culture of Education. Cambridge, Harvard University Press.

Craft M. (1984), Education for diversity. W: M. Craft (ed.), Education and cultural pluralism. London–Philadelphia, Falmer Press.

Dijk van T.A. (1998), Ideology: A multidisciplinary approach. London, Sage.

Encyklopedia PWN. https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/edukacja;3896542.html, 11.11.2020.

Filar M. (2017), Metafory konwencjonalne i nowe w dyskursie migracyjnym – analiza w ramach krytycznej lingwistyki kognitywnej. „Lingwistyka Stosowana”, 21(1).

Foucault M. (1972), The archaeology of knowledge. New York, Pantheon Books.

Foucault M. (2006), Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycznych. Gdańsk, słowo/obraz/terytoria.

Freire P. (2000), „Bankowa” koncepcja edukacji jako narzędzie opresji. W: K. Blusz (red.), Edukacja i wyzwolenie. Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Gadamer H.-G. (2004), Prawda i metoda. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Grabowski A., Plato: The Timaeus. W: Internet Encyclopaedia of Philosophy. A Peer-Reviewed Academic Resource. https://iep.utm.edu/timaeus, 26.09.2020.

Hart C. (2011), Force-interactive patterns in immigration discourse: A Cognitive Linguistic approach to CDA. „Discourse & Society”, 22(3). http://www.jstor.org/stable/42889745, 23.08.2020.

Hart C. (2013), Event-construal in press reports of violence in political protests: A Cognitive Linguistic Approach to CDA. „Journal of Language and Politics”, 12(3).

Klus-Stańska D. (2010), Dydaktyka wobec chaosu pojęć i zdarzeń. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie Żak.

Klus-Stańska D. (2019), Paradygmaty dydaktyki. Myśleć teorią o praktyce. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kohlberg L., Mayer R. (1993), Rozwój jako cel wychowania. W: Z. Kwieciński, L. Witkowski (red.), Spory o edukację. Warszawa, IBE.

Kuhn T.S. (2001), Struktura rewolucji naukowych. Warszawa, Aletheia.

Langacker R.W. (1987), Foundations of Cognitive Grammar, vol. 1: Theoretical prerequisites. Stanford, Stanford University Press.

Langacker R.W. (2002), Concept, image, and symbol: The cognitive basis of grammar. Berlin, Mouton de Gruyter.

Męczkowska-Christiansen A. (2014), Citizenship education and its antitheses in the light of knowledge society discourse. W: P. Cunningham, N. Fretwell, Innovative Practice and Research Trends in Identity, Citizenship and Education. London, CiCe.

Męczkowska-Christiansen A. (2015), Nauczyciel we współczesnej rzeczywistości edukacyjnej: menadżer, urzędnik czy obywatel? „Forum Oświatowe”, 27(2).

Niemierko B. (1991), Między oceną szkolną a dydaktyką. Warszawa, WSiP.

OECD (2004), Science and Innovation Policy Key Challenges and Opportunities. www.oecd.org/science/inno/23706075.pdf, 30.11.2014.

Rancière J. (2007), Dzielenie postrzegalnego. Estetyka i polityka. Kraków, Korporacja Ha!art.

Rutkowiak J. (1992), O dialogu edukacyjnym. Rusztowanie kategorialne. W: idem (red.), Pytanie, dialog, wychowanie. Warszawa, PWN.

Rutkowiak J. (1995a), „Pulsujące kategorie” jako wyznaczniki mapy odmian myślenia o edukacji. W: idem (red.), Odmiany myślenia o edukacji. Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Rutkowiak J. (1995b), Pedagogika ogólna a struktura i jakość wiedzy o wychowaniu. W: T. Hejnicka-Bezwińska (red.), Pedagogika ogólna. Tradycja – teraźniejszość – nowe wyzwania. Bydgoszcz, WSP.

Skarga B. (1989), Granice historyczności. Warszawa, PIW.

Skrzypek E. (2007), Gospodarka oparta na wiedzy i jej wyznaczniki. W: K. Piech, E. Skrzypek (red.), Wiedza w gospodarce, społeczeństwie, przedsiębiorstwach: pomiary, charakterystyka, zarządzanie. Warszawa, Instytut Wiedzy i Innowacji.

Słownik języka polskiego PWN. https://sjp.pwn.pl, 27.10.2020.

Smith B. (1999), Situatedness/Embeddedness. W: R.A. Wilson, F.C. Keil (eds.), The MIT Encyclopedia of the Cognitive Sciences. Massachusetts, MIT Press.

Talmy L. (2000), Toward a cognitive semantics. Massachusetts, MIT Press.

UNESCO (2005), Towards knowledge societies. UNESCO World Report. Conde-Sur-Noireaue, Imprimerie Corlet.

Watson J.B. (1913), Psychology as the behaviorist views it. „Psychological Review”, 20(2).

Wendland M. (2011), Konstruktywizm komunikacyjny. Poznań, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Wittgenstein L. (2002), Tractatus logico-philosophicus. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wygotski L.S. (1971), Wybrane prace psychologiczne. Warszawa, PWN.

Zahorodna K. (2015), Problem reprezentacji umysłowych w rozszerzonych systemach poznawczych. Wrocław, Wydawnictwo Fundacji „Projekt Nauka”.

Opublikowane
2020-12-31
Jak cytować
Męczkowska-Christiansen, A. (2020). Pulsujące metafory dydaktyki w kleszczach języka. O lingwistycznych blokadach konstruktywistycznej zmiany w kształceniu. Problemy Wczesnej Edukacji, 51(4), 87-98. https://doi.org/10.26881/pwe.2020.51.07