Dziecięce filozofowanie na tle romantycznej wizji szlachetnego dzikusa J.J. Rousseau

  • Maria Szczepska-Pustkowska Uniwersytet Gdański
Słowa kluczowe: J.J. Rousseau, wizja szlachetnego dzikusa, fenomen dziecięcego filozofowania

Abstrakt

The 18th century brought a sequence of outlook changes to Europe. Although contemporary transformations occurred slowly, their scale exceeded the previously circumscribed frame. Interpenetration of various ideas and cultural achievements, as well as “transnational exchange”, supported information for the coming into existence of the first theories of childhood. One of such theories was born thanks to Jean Jacques Rousseau (1712–1778), thanks to which the Enlightenment and the Romanticism discovered the noble savage child immersed in nature. Reflection on the phenomenon of childlike philosophizing conducted exactly from the perspective of this romantic vision of the child is the purpose of this paper.

Bibliografia

Bloom A. (1979), Introduction. [W:] J.J. Rousseau, Emil: or, On Education. New York, Basic Books.

Branowska M. (2013), Marzenie o szczęściu, czyli idea prawa natury w filozofii Jana Jakuba Rousseau, „Czasopismo Prawno-Historyczne” Tom LXV, Zeszyt 2.

Freese H.-L. (2008), Nasze dzieci są filozofami. Jak rozmawiać z dziećmi o poważnych sprawach. Kraków, Wydawnictwo WAM.

Freese H.-L. (2012), Filozofia dla dzieci?, http://www.deon.plhttp://www.deon.pl/inteligentne-zycie/wychowanie-dziecka/art,444,filozofia-dla-dzieci.html [dostęp: 4.03.2015].

Golka M. (2012), Cywilizacja współczesna i globalne problemy. Warszawa, Oficyna Naukowa.

Grateloup L.-L. (2004), Wędrówki po filozofii. Wrocław, Siedmioróg.

Hartman S.G. (1986), Childrens philosophy of life. Stockholm, Stockholm Institute of Education, Department of Educational Research.

Helvétius C. A. (1976), O człowieku, jego zdolnościach umysłowych i wychowaniu. Wrocław, Ossolineum.

Hӧffding H. (1900), Jan Jakób Rousseau. Życie i dzieła. Warszawa, Bronisław Natanson.

Jȩdraszko Cz. (1968), Łacina na co dzień, Warszawa, NK.

Kitchener R.F. (1990), Do Children Think Philosophically? “Methaphilosophy” October, Vol. 21, Nr 4.

Klus-Stańska D. (2004), Światy dziecięcych znaczeń – poszukiwanie kontekstów teoretycznych. W: D. Klus-Stańska (red.), Światy dziecięcych znaczeń. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Kot S. (1996), Historia wychowania. T. 2. Wychowanie nowoczesne. Od polowy XVIII wieku do współczesnej doby. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Książek-Szczepanikowa A., Kędzia-Klebko B. (2002), Czytanie „Emila” J.J. Rousseau. Szczecin, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego.

Lipman M., Sharp A., Oscanyan F. (1996), Filozofia w szkole. Warszawa, Wydawnictwo CODN.

Martens E. (1996), Filozofowanie z dziećmi jako impuls (choć nie tylko) lekcji etyki. W: B. Elwich, A. Łagodzka (red.), Filozofia dla dzieci. Wybór artykułów, Warszawa, Fundacja Edukacja dla Demokracji.

Martens E., Schnädelbach H. (red.) (1995), Filozofia. Podstawowe pytania. Warszawa, Wiedza Powszechna.

Orłowski B. (1921), Krytyka wartości kultury u Rousseau i przed Rousseau. Poznań, Gebethner i Wolff.

Peretiatkowicz A. (1949), Jan Jakub Rousseau. Filozof demokracji społecznej. Księgarnia Zdzisława Gustowskiego.

Pobojewska A. (2001), Filozofowanie – nowy wymiar edukacji. W: D. Probucka, A. Olech, M. Woźniczka (red.), Pasja czy misja? O uczeniu filozofii. Częstochowa, Wydawnictwo WSP w Częstochowie.

Postman N. (2001), W stronę XVIII stulecia. Jak przeszłość może doskonalić nasza przyszłość. Warszawa, PIW.

Rousseau J.J. (1954), Rozprawa o pochodzeniu i podstawach nierówności między ludźmi. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Rousseau J.J. (1955), Emil czyli o wychowaniu. Tom I. Wrocław, Zakład im. Ossolińskich – Wydawnictwo PAN.

Rousseau J. J. (1956), Rozprawa na temat: czy odrodzenie się nauk i sztuk przyczyniło się do naprawy obyczajów. W: tegoż, Trzy rozprawy z filozofii społecznej. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Rousseau J.J. (2010), Umowa społeczna. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Spychała J. (2007), Dlaczego dzieci są filozofami, http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/nauka/217656,1,dlaczego-dzieci-sa-filozofami.read [dostęp: 8.04.2015].

Szczepska-Pustkowska M. (2004), Tropami dziecięcych pytań filozoficznych. W: D. Klus-Stańska (red.), Światy dziecięcych znaczeń. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Szczepska-Pustkowska M. (2011), Od filozofii dzieciństwa do dziecięcej filozofii życia. Casus władzy i demokracji, Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls.

Sztobryn S. (2009), Jaka wolność taka edukacja. [W:] M. Zalewska-Pawlak (red.), Sztuka wobec zakresów wolności człowieka liberalnego. Pedagogiczne rozważania i doświadczenia. Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Opublikowane
2015-06-30
Jak cytować
Szczepska-Pustkowska, M. (2015). Dziecięce filozofowanie na tle romantycznej wizji szlachetnego dzikusa J.J. Rousseau. Problemy Wczesnej Edukacji, 29(2), 81-96. https://doi.org/10.5604/01.3001.0008.5663