Ukraina – Rosja: wojna światów w ujęciu kulturowym i filozoficznym. Cykl wykładów zorganizowany przez Pomorskie Towarzystwo Filozoficzno-Teologiczne oraz rocznik „Studia Rossica Gedanensia” w ramach Gdańskich Wykładów Filozoficznych : (15 maja – 17 czerwca 2025 r., Gdańsk, PAN Biblioteka Gdańska, ul. Wałowa 24)

Maria Urbańska-Bożek

doi:10.26881/srg.2025.12.14

Authors

Maria Urbańska-Bożek Sopot University of Applied Science https://orcid.org/0000-0003-0016-602X

DOI:

https://doi.org/10.26881/srg.2025.12.14

Keywords:

Russia, Ukraine, Russian invasion of Ukraine, civilizational war, metaphysics of war, origins of aggression, Fyodor Dostoevsky, Taras Shevchenko, Polish romantics, Seweryn Goszczyński, Antoni Malczewski, Adam Mickiewicz, Tartu School of Semiotics, Yuri Lotman, recent history of Russia, Russian Orthodox Church, Patriarch Kirill, rhetoric of Kirill

Abstract

The article presents a report on the lecture series titled Ukraine–Russia: The War of Worlds in a Cultural and Philosophical Perspective, organized by the Pomeranian Philosophical and Theological Society and the editorial board of the Studia Rossica Gedanensia journal in Gdańsk, in May and June 2025. The project included four lectures: Dostoevsky in the Context of Russia’s War with Ukraine (Siarhei Padsasonny), The Recent History of Russia in the Light of the Tartu School of Cultural Semiotics and the Ukrainian Question (Bogusław Żyłko), Ukraine of Polish Romantics and Taras Shevchenko – Cultural Similarities and Differences (Zbigniew Kaźmierczyk), and Between the Metaphysics of War and Political Utility: Propaganda and the Rhetoric of Patriarch Kirill (Marcin Składanowski).

Downloads

Download data is not yet available.

References

Brzeziński, Z. (1998). Wielka szachownica. Główne cele polityki amerykańskiej. Przeł. T. Wyżyński. Warszawa: Świat Książki.

Danilevskij, N.Â. (1871). Rossiâ i Evropa: vzglâd na kul’turnyâ i političeskiâ otnošeniâ slavânskago mira k germano-romanskomu. S.-Peterburg: izdanie Tovariŝestva „Obŝestvennaâ pol’za” [Данилевский, Н.Я. (1871). Россия и Европа: взгляд на культурныя и политическия отношения славянскаго мира к германо-романскому. С.-Петербург: издание Товарищества «Общественная польза»].

Dugin, A.G. (1997). Imâ moe – Topor. (Dostoevskij i metafizika Peterburga). W: Dugin, A.G. Tampliery Proletariata. Moskva: Arktogeâ [Дугин А.Г. (1997). Имя мое – Топор (Достоевский и метафизика Петербурга). B: Дугин А.Г. Тамплиеры Пролетариата. Москва: Арктогея].

Jabłonowski, W. (1913). Dwie kultury. Studya historyczne i literackie. Warszawa: Księgarnia E. Wende.

Janion, M. (1989). Cierń i róża Ukrainy. Znak, 9: 25–51.

Łotman, J. (1985). Mózg – tekst – kultura – sztuczny intelekt. Przeł. B. Żyłko. Przekazy i Opinie, 1–2: 13–15.

Łotman, J., Uspienski, B. (1993). Rola modeli dualnych w dynamice kultury rosyjskiej (do końca XVIII w.). W: Żyłko, B. (Red.). Semiotyka dziejów Rosji. Wybór i przekład B. Żyłko. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, s. 17–61.

Łotman, J., Uspienski, B. (1998). Mit – imię – kultura. W: Uspienski, B. Historia i semiotyka. Przeł. i przedmową opatrzył B. Żyłko. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria, s. 63–65.

Łotman, J. (1999). Kultura i eksplozja. Przeł. i słowem wstępnym opatrzył B. Żyłko. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Przybylski, S. (1970). Świat jako maszyna piekielna (O „Zamku kaniowskim” Goszczyńskiego). W: Głowiński, M. (Red.). Studia z teorii i historii poezji. Seria 2. Instytut Badań Literackich PAN. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich: 129–149.

Saraskina, L. (2023). „Nado skazat’ pravdu”: F.M. Dostoevskij i ego sovremenniki v spore ob itogah Krymskoj kampanii. Dostoevsky and World Culture. Philological Journal, 1(21): 96–140. DOI: https://doi.org/10.22455/2619-0311-2023-1-96-140

[Сараскина, Л. (2023). «Надо сказать правду»: Ф.М. Достоевский и его современники в споре об итогах Крымской кампании. Достоевский и мировая культура. Филологический журнал = Dostoevsky and World Culture. Philological Journal, 1(21): 96–140. DOI: https://doi.org/10.22455/2619-0311-2023-1-96-140].

Składanowski, M. (2019). Cywilizacja rosyjska według Aleksandra Dugina. Studia historiozoficzno-antropologiczne. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.

Składanowski, M. (2022). Bezpieczeństwo narodowe Rosji w neoeurazjatyzmie Aleksandra Dugina na tle współczesnej rosyjskiej debaty politycznej i akademickiej. Warszawa: Difin.

Składanowski, M. (2023). Russia’s National Security in Aleksandr Dugin’s Neo-Eurasianism. A Sacred Fortress. London – New York: Lexington Books.

Torop, P. (2015). Szkoła tartuska jako szkoła. Przeł. B. Żyłko. ER(R)GO. Teoria–Literatura–Kultura, 2(31): 73–85.

Trubeckoj, N.S. (1927). K ukrainskoj probleme. W: Evrazijskij sovremennik. T. 5. Paris: Impr. de Navarre: 165–184 [Трубецкой, H.C. (1827). К украинской проблеме. B: Евразийский современник. T. 5. Париж: Impr. de Navarre, 165–184].