„Nasz elementarz” – krótki opis daru, który zubaża obdarowanych

  • Dorota Klus-Stańska Uniwersytet Gdański
Słowa kluczowe: wczesna edukacja, elementarz, rozwój dziecka, infantylizacja

Abstrakt

The text is a critical analysis of the assumptions and content of “Nasz elementarz”, a textbook for the first grade of the primary school which has been promoted by the Ministry of Education. An overt attempt at the unification, control, and limiting of the development space of the youngest pupils has been indicated. Two theoretical perspectives have been adopted for the analysis: constructivism and the Foucauldian concept of normalizing discourse. The discourses underlying the textbook, which are permeated by relations of oppressive power over children, have been identified: the discourse of the child (infantile child discourse), of childhood (closed and colourless childhood discourse), and of knowledge (limited knowledge discourse).

Bibliografia

Appelt K. (2005), Wiek szkolny – szanse rozwoju. W: A. Brzezińska (red.), Portrety psychologiczne człowieka – szanse i zagrożenia rozwoju. Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Chmura-Rutkowska I. (2002), „Fartuchowce” i strażacy – czyli płeć w elementarzu. „Forum Oświatowe”, 27 (2). doi: 10.15199/13.2015.5.6

Dąbrowski M. (2013), (Za)trudne, bo trzeba myśleć. O efektach nauczania matematyki na I etapie kształcenia. Warszawa, IBE.

Dudzikowa M., Knasiecka-Falbierska (red.) (2013), Sprawcy i/lub ofiary działań pozornych w edukacji szkolnej. Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls. doi: 10.18290/rped.2015.7(43).2-10

Foucault M. (2009), Nadzorować i karać. Narodziny więzienia. Warszawa, Wydawnictwo Aletheia.doi: 10.1163/221023970x00536

Friedman M. i R. (2009), Wolny wybór. Sosnowiec, Wydawnictwo Aspekt. doi: 10.12775/rp.2009.002

Geary D.C. (1994), Children’s mathematical development: Research and practical applications. Washington, American Psychological Association. doi: 10.1037/10163-000

Grennon Brooks J., Brooks M.G. (1999), In search of understanding: The case for constructivist classrooms. Alexandria, VA, Association for Supervision and Curriculum Development.

Hanisz J. (2005), Podręcznik. W: T. Pilch (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”. doi: 10.14746/se.2015.36.27

Jadallah E. (2000), Constrictivist learning experiences for social studies education. „Social Studies” 91, nr 5. doi: 10.1080/00377990009602469

Kaesler D. (2010), Weber. Życie i dzieło. Warszawa, Oficyna Naukowa. doi: 10.18778/0208-6107.27.09

Klus-Stańska D. (2014), Dezintegracja tożsamości i wiedzy jako proces i efekt edukacji wczesnoszkolnej. W: D. Klus-Stańska (red.), (Anty)edukacja wczesnoszkolna. Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”. doi: 10.18290/rped.2015.7(43).2-10

Klus-Stańska D. (2009), Dyskursy pedagogiki wczesnoszkolnej. W: D. Klus-Stańska, M. Szczepska- -Pustkowska (red.), Pedagogika wczesnoszkolna – dyskursy, problemy, rozwiązania. Warszawa, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne. doi: 10.5604/01.3001.0009.4822

Klus-Stańska D. (2000), Konstruowanie wiedzy w szkole. Olsztyn, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. doi: 10.12775/ticz.2013.062

Klus-Stańska D. (2010), Oderwanie dydaktyki od pedagogiki ogólnej jako źródło jej kryzysu i znieruchomienia. W: T. Hejnicka-Bezwińska (red.), Pedagogika ogólna. Dyskursy o statusie naukowym i dydaktycznym. Bydgoszcz, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

Klus-Stańska D. (2013), Szkoła, jakiej nie znałam: krótka historia poszukiwania pewnej alternatywy edukacyjnej. W: H. Červinkova, B.D. Gołębniak (red.), Edukacyjne badania w działaniu. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe Scholar. doi: 10.21852/sem.2015.2.24

Klus-Stańska D., Nowicka M. (2005), Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej. Warszawa, WSiP.doi: 10.5604/01.3001.0009.4822

Kumiński M. (1980), Myślenie modelowe w socjologii Maxa Webera. Warszawa, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk. doi: 10.4098/at.arch.92-14

Łaciak B. (2011), Obraz świata i dzieciństwa w podręcznikach szkolnych. W: B. Łaciak (red.), Nowespołeczne wymiary dzieciństwa. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”. doi: 10.14746/kse.2015.1.8

Marszałek M. (2000), Płeć jako element obrazu świata we współczesnych elementarzach polskich. Acta Univeristatis Wratislaviensis, tom 13, Wrocław. doi: 10.15611/pn.2015.408.13

Nowicka M. (2003), Ukryty program edukacji do innego na przykładzie podręczników szkolnych dla dzieci. W: J. Nikitorowicz, J. Halicki, J. Muszyńska (red.), Międzygeneracyjna transmisja dziedzictwa kulturowego. Społeczne i kulturowe wymiary przekazu. Białystok, Trans Humana.

Neisser U. (1967), Cognitive psychology. New York, Appleton Century Crafts. doi: 10.1093/sf/45.3.472-a

Nowak-Łojewska A. (2011), Od szkolnego przekazu do konstruowania znaczeń. Wiedza społecznamłodszych uczniów z perspektywy nauczyciela. Zielona Góra, Oficyna Wydawnicza UniwersytetuZielonogórskiego. doi: 10.12775/ra.2014.054

Pankowska D. (2009), Obraz systemu ról płciowych w polskich podręcznikach dla klas początkowych. W: L. Kopciewicz, E. Zierkiewicz (red.), Koniec mitu niewinności? Warszawa, Eneteia Wydawnictwo Psychologii i Kultury.

Perkins D. (2006), Constructivism and troublesome knowledge. W: J.H.F. Meyer, R. Land (red.), Overcoming Barriers to Student Understanding. Threshold concepts and troublesome knowledge, London – New York, Routledge. doi: 10.4324/9780203966273

Philips D.C. (1995), The Good, the Bad, and the Ugly: The Many Faces of Constructivism. „Educational Researcher”, 24 (7). doi: 10.2307/1177059

Ritzer G. (2004), Klasyczna teoria socjologiczna. Poznań, Zysk i S-ka. doi: 10.12775/nm.2012.013

Staniszkis J. (1989), Ontologia socjalizmu. Warszawa, Wydawnictwo In Plus. doi: 10.12775/dp.2009.028

Stemplewska-Żakowicz K. (1996), Osobiste doświadczenie a przekaz społeczny. O dwóch czynnikachrozwoju poznawczego. Wrocław, Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej.

Śliwerski B. (2007), Pedagogika dziecka. Studium pajdocentryzmu. Gdańsk, Gdańskie WydawnictwoPsychologiczne. doi: 10.18276/au.2015.2.5-12

Wiśniewska-Kin M. (2013), Dominacja a wyzwolenie. Wczesnoszkolny dyskurs podręcznikowyi dziecięcy. Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. doi: 10.12775/ra.2014.044

Wróbel Sz., Nawrocki R. (2010), Szkoła jako fikcja i inne szkice z filozofii edukacji. Poznań – Kalisz,Wydawnictwo WPA.

Zalewska E. (2013), Obraz świata w podręcznikach szkolnych dla klas początkowych. Gdańsk, WydawnictwoUniwersytetu Gdańskiego. doi: 10.12775/klio.2013.035

Zalewska E. (2003), Teoretyczne konteksty nauczania zintegrowanego – rekonstrukcja przez powrót do źródeł. W: D. Klus-Stańska, M.S. Szymański, M.J. Szymański (red.), Renesans (?) nauczania całościowego. Współczesna dydaktyka wobec nauczania zintegrowanego, blokowego i przedmiotowego. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Załęski P. (2003), Typy idealne w socjologii religii Maxa Webera: Analiza struktury kategoryzującej pole religijne. „Kultura i Społeczeństwo” nr 224.

Życiński J. (1993), Granice racjonalności. Eseje z filozofii nauki. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN. doi: 10.12775/szhf.2014.038

Bäcker R. (2010), Czym jest teoria w politologii? O znaczeniu kategorii typu idealnego. Wystąpienie na Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Czym jest teoria w politologii?”, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, 12 maja 2010. http://wnpid.amu.edu.pl/attachments/787_Prof.%20 Backer%20-%20referat.pdf [dostęp 25. 11. 2014].

Gruszczyk-Kolczyńska E. Komentarz do podstawy programowej edukacji wczesnoszkolnej. http:// men.gov.pl/images/ksztalcenie_kadra/podstawa/1c.pdf. [dostęp 2. 09. 2014]. doi: 10.16926/pe.

http://www.men.gov.pl/index.php/badania-i-analizy/616-umiejetnosci-dziesieciolatkow-badaniapirls- i-timss-2011 [dostęp 11. 10. 2014]. doi: 10.15199/33.2015.10.10

http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,103085,16769082,Bp_Mendyk_sie_oburza__W__Naszym_Elementarzu__ jest.html [dostęp 10. 10. 2014]. doi: 10.7554/elife.03700.025

http://serwisy.gazetaprawna.pl/edukacja/artykuly/701182,pol_miliona_pierwszoklasistow_pojdzie_ do_szkol_w_2014_roku.html. [dostęp 30. 04. 2013]. doi: 10.13188/2325-4645.1000025

Opublikowane
2014-12-31
Jak cytować
Klus-Stańska, D. (2014). „Nasz elementarz” – krótki opis daru, który zubaża obdarowanych. Problemy Wczesnej Edukacji, 27(4), 24-44. Pobrano z https://czasopisma.bg.ug.edu.pl/index.php/pwe/article/view/858