Dziecięce kompetencje do przeciwstawiania się w kulturze szkoły polskiej

  • Monika Wiśniewska-Kin Uniwersytet Łódzki
Słowa kluczowe: wczesna edukacja, rozwój dziecka, dyskurs opozycyjny

Abstrakt

The paper presents the results of an educational research project implemented in the school year 2016/2017 in selected primary schools in urban environment (Łódź). The aim of the study was to diagnose oppositional discursive strategies (initial opposition movements, relationships between partners, reaching agreement), in a group of thirty 8- to 9-year-olds and 9- to 10-year-olds. The research was conducted in a place that provides children with natural play conditions (school common room). The investigator appeared in the role participant as an observer (the researcher came from the examined environment and had the opportunity to “blend into” the events). The material came from participant observation. The observation embraced practical and socio-cognitive activity of the pupils. The results enables recognition of cognitive-social and communicative-interactive competences of the child. In none of the observed opposition episodes physical violence was applied to the interlocutor (only in a few cases children continued to dispute). In the process of reaching agreement in disputable situations, the children focused on agreeing on conflicting behaviours, opinions or views without an adult intermediary (despite the fact that children did not always reach an immediate agreement in the disputed situation).

Bibliografia

Babicka-Wirkus A., Bochno E., Dudzikowa M. (2018), Kultury oporu w szkole. Warszawa, Wolters Kluwer.

Bokus B., Shugar G.W. (red.) (2007), Psychologia języka dziecka. Osiągnięcia, nowe perspektywy. Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Czerepaniak-Walczak M. (2018), Proces emancypacji kultury szkoły. Warszawa, Wolters Kluwer.

Dudzikowa M., Jaskulska S. (red.) (2016), Twierdza. Szkoła w metaforze militarnej. Co w zamian? Warszawa, Wolters Kluwer.

Klus-Stańska D. (2002), Konstruowanie wiedzy w szkole. Olsztyn, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Klus-Stańska D. (2008), Mitologia transmisji wiedzy, czyli o konieczności szukania alternatyw dla szkoły, która amputuje rozum. „Problemy Wczesnej Edukacji”, 2.

Klus-Stańska D. (2009), Od niechęci wobec dziecięcej samodzielności myślenia do przekazu fikcji społecznej, czyli edukacja dla niekompetencji. „Studia Pedagogiczne Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego”, 18.

Klus-Stańska D. (2010a), Dzień jak co dzień. O barierach zmiany kultury szkoły. W: M. Dudzikowa, M. Czerepaniak-Walczak (red.), Wychowanie. Pojęcia, procesy, konteksty. T. 5. Gdańsk, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Klus-Stańska D. (2010b), Prawo dzieci do myślenia – obszar w szkole nieznany. „Szkice Humanistyczne”, 10(2–3).

Klus-Stańska D. (2016), Odwrót od rozwoju: kontrowersyjna czy obiecująca zmiana paradygmatu wczesnej edukacji. „Studia Edukacyjne”, 38.

Piaget J. (1929), Mowa i myślenie dziecka. Lwów–Warszawa, Książnica – Atlas.

Shugar G.W. (1995), Dyskurs dziecięcy. Rozwój w ramach struktur społecznych. Warszawa, Wydawnictwo Energeia.

Shugar G.W. (1996), Dyskurs dziecięcy. Początki i źródła rozwoju. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny.

Kraków, Wydawnictwo Naukowe WSP w Krakowie.

Patrzałek T. (1998), Kompetencje niekompetentnych. „Polonistyka”, 5.

Patrzałek T. (1999), Jeszcze o „kompetencjach”. „Nowa Polszczyzna”, 3.

Uszyńska-Jarmoc J., Bilewicz M. (red.) (2015), Kompetencje kluczowe dzieci i młodzieży. Teoria i badania. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie Żak.

Żuchowska W. (1999), Do czego dydaktykom potrzebne jest pojęcie kompetencji. „Nowa Polszczyzna”, 1.

Opublikowane
2019-12-17
Jak cytować
Wiśniewska-Kin, M. (2019). Dziecięce kompetencje do przeciwstawiania się w kulturze szkoły polskiej. Problemy Wczesnej Edukacji, 47(4), 35-46. https://doi.org/10.26881/pwe.2019.47.04
Dział
Rozprawy i artykuły

Inne teksty tego samego autora