Dziecięce rozumienie świata – w poszukiwaniu uzasadnień postępowania badawczego

  • Monika Wiśniewska-Kin Uniwersytet Łódzki
Słowa kluczowe: wczesna edukacja, rozwój dziecka, rozumienie, kategoryzacja, wartościowanie

Abstrakt

Reflecting on the understanding of the world from the perspective of children is significant for several reasons. First, it allows us to examine the kind of thinking and actions of children which is of an interpretative nature: it reveals not only the child’s personal knowledge, but above all, the ways of understanding, categorising and evaluating an ambiguous and often conflicted reality. It also provides an opportunity to reconstruct the cognitive skills manifested in the verbal and non-verbal reactions of children put in front of an organised problematic situation. In view of such a conclusion, it is worth taking the time to analyse the complex problem: how children perceive the world and how to reconstruct in practice children’s processes associated with understanding, categorising, and evaluating the world.

Bibliografia

Bartmiński J. (2007b), Stereotypy mieszkają w języku. Studia etnolingwistyczne. Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Bartmiński J., Pajdzińska A. (red.) (2008), Podmiot w języku i kulturze. Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Bartmiński J., Panasiuk J. (1993), Stereotypy językowe. W: J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski. Encyklopedia kultury XX wieku, t. 2. Wrocław, Wydawnictwo Wiedza o Kulturze.

Bartmiński J., Tokarski R. (red.) (1993), O definicjach i definiowaniu. Lublin Wydawnictwo UMCS.

Dobrowolski R. (1992), Rozumienie tekstu. W: M. Materska, T. Tyszka (red.), Psychologia i poznanie. Warszawa, PWN.

Gopnik A., Meltzoff N.A., Kuhl K.P. (2004), Naukowiec w kołysce. Czego o umyśle uczą nas małe dzieci. Poznań, Wydawnictwo Media Rodzina.

Kliś M. (1995), Rozumienie struktury tekstu a zdolności poznawcze uczniów. W: J. Trempała (red.), Rozwijający się człowiek w zmieniającym się świecie. Bydgoszcz, Wydawnictwo Uczelniane WSP w Bydgoszczy.

Kliś M. (2000), Modele umysłowej reprezentacji czytanego tekstu. „Psychologia Wychowawcza”, 2–3.

Klus-Stańska D. (2004), Światy dziecięcych znaczeń. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie ŻAK.

Klus-Stańska D. (2015), Wyjść poza instytucjonalną standaryzację dziecka. Nowe inspiracje teoretyczne dla wczesnej edukacji. „Studia Pedagogiczne”, LXVIII.

Kurcz I. (1987), Język a reprezentacja świata w umyśle. Warszawa, PWN.

Kurcz I., Polkowska A. (1990), Interakcyjne i autonomiczne przetwarzanie informacji językowych. Na przykładzie procesu rozumienia tekstu czytanego na głos. Wrocław, Ossolineum.

Kwiatkowska A., Jarniewicz J. (red.) (2009), Między obrazem a tekstem. Łódź, Wydawnictwo UŁ.

Langacker R.W. (1995), Symboliczny charakter gramatyki. W: H. Kardela (red.), Wykłady z gramatyki kognitywnej. Lublin, Wydawnictwo UMCS.

Lee V., Gupta P.D. (red.) (2002), Children’s Cognitive and Language Development. Oxford.

Martynik W. (2000), Interpretacja tekstów w procesie kształcenia językowego. „Nowa Polszczyzna”, 5 (20).

Maruszewski T. (1996), Psychologia poznawcza. Znak – Język – Rzeczywistość. Warszawa, Polskie Towarzystwo Semiotyczne.

Maruszewski T. (2002), Psychologia poznania. Sposoby rozumienia siebie i świata. Gdańsk, GWP.

Maruszewski T. (2011), Psychologia poznania. Umysł i świat. Gdańsk, GWP.

Mrazek H. (2006), Mechanizmy czytania i rozumienia w świetle lingwistycznej teorii tekstu. „Nowa Polszczyzna”, 1 (46).

Ożdżyński J. (red.) (1995), Językowy obraz świata dzieci i młodzieży. Kraków.

Reber A.S., Reber E.S. (red.) (2005), Słownik psychologii. Warszawa, Scholar.

Siuta J. (red.) (2005), Słownik psychologii. Kraków, Wydawnictwo Zielona Sowa.

Szalkowska A. (2008), Rozumienie niespójnej narracji. W jaki sposób z niespójnego przekazu konstruujemy spójny obraz rzeczywistości? „Nowa Polszczyzna”, 2 (56).

Szczepska-Pustkowska M. (2011), Od filozofii dzieciństwa do dziecięcej filozofii życia. Casus władzy (i demokracji). Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls.

Szewczuk W. (red.) (1968), Psychologia rozumienia. Warszawa, PWN.

Szymczak M. (red.) (1995), Słownik języka polskiego. Warszawa.

Wasilewska A. (red.) (2007), Dziecko – teksty – znaczenia. Gdańsk, Wydawnictwo UG.

Wierzchoń M., Orzechowski J., Barbasz J. (2012), Interdyscyplinarność w naukach kognitywnych – science, fiction czy science fiction? W: A. Chmielewski, M. Dudzikowa, A. Grobler (red.),

Interdyscyplinarnie o interdyscyplinarności. Między ideą a praktyką. Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls.

Wiśniewska-Kin M. (2007), „Chcieć, pragnąć, myśleć, wiedzieć”. Rozumienie pojęć przez dzieci. Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls.

Wiśniewska-Kin M. (2007), „Miłość jest jak wiatrak”, czyli o poznawczej naturze metafor dziecięcych. Łódź, Wydawnictwo UŁ.

Witoszek A. (1968), Badania nad rozumieniem w polskiej psychologii. W: W. Szewczuk (red.), Psychologia rozumienia. Warszawa, PWN.

Opublikowane
2016-03-31
Jak cytować
Wiśniewska-Kin, M. (2016). Dziecięce rozumienie świata – w poszukiwaniu uzasadnień postępowania badawczego. Problemy Wczesnej Edukacji, 32(1), 59-70. https://doi.org/10.5604/01.3001.0008.5635
Dział
Rozprawy i artykuły

Inne teksty tego samego autora