Dyskurs edukacyjny w badaniach. Próba systematyzacji perspektyw badawczych

  • Anita Gulczyńska Uniwersytet Łódzki
  • Monika Wiśniewska-Kin Uniwersytet Łódzki
Słowa kluczowe: wczesna edukacja, dyskurs edukacyjny, perspektywa optymalizująca, perspektywa analityczna, perspektywa krytyczna

Abstrakt

Our aim throughout the contribution was to systemize perspectives employed by the researchers in the studies of educational discourse. Three perspectives of empirical insight into educational discourses were reconstructed in the course of our analysis of selected research examples: optimizing, analytic and critical. The criterion underpinning the analysis was a pragmatic function of the studies. Hence, the links between the choice of research perspective, results of research and practical implications for school improvement were discussed.

Bibliografia

Adorno T. (1986), Dialektyka negatywna. Przeł. K. Krzemieniowa, Warszawa, PWN. doi: 10.12775/dp.2010.027

Adorno T., Horkheimere M. (1994), Dialektyka oświecenia. Fragmenty filozoficzne. Przeł. M. Łukasiewicz, Warszawa, Wydawnictwo IFiS PAN. doi: 10.12775/klio.2012.026

Bergvall V., Remlinger, K. (1996), Reproduction, resistance, and gender in educational discourse: The role of critical discourse analysis. „Discourse & Society”, 7(4). doi: 10.1177/0957926596007004002

Beresford P. (2014), Upełnomocniająca wiedza dla upełnomocniającej pracy socjalnej. W: A. Gulczyńska, M. Granosik (red.), Empowerment w pracy socjalnej: praktyka i badania partycypacyjne. Warszawa, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich. doi: 10.4467/24496138zps.16.007.6530

Bernstein B. (1990), Odtwarzanie kultury. Przeł. Z. Bokszański, A. Piotrowski. Wrocław, PIW. doi: 10.12775/dp.2010.030

Boniecka B. (1996), O modelowaniu sytuacji na przykładzie wypowiedzi dzieci w wieku przedszkolnym. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków, Wydawnictwo WSP. doi: 10.12775/159

Brown, D., Kelly, J. (2001), Curriculum and the classroom: Private and public spaces, „British Journal of Sociology of Education”, 22(4). doi: 10.1080/01425690120094458

Carr, W., Kemmis, S. (1986), Becoming critical: Education, knowledge, and action research. London, Falmer. doi: 10.4324/9780203496626

Chouliaraki L. (1998), Regulation in `Progressivist’ Pedagogic Discourse: Individualized Teacher-Pupil Talk. „Discourse & Society”, 9 (1). doi: 10.1177/0957926598009001001

Cazden C B., John V., Hymes D. (1972), Functions of languages in the classroom. New York, Teachers College Press. doi: 10.1017/s0047404500004255

Cazden, C.B. (2001), Classroom Discourse: The Language of Teaching and Learning. Portsmouth, NH: Heinemann. doi: 10.1017/s0047404500014676

Czachur W., Kulczyńska A., Kumiega Ł.(2016). Jak analizować dyskurs? Perspektywy Dydaktyczne. Kraków, Universitas. doi: 10.14746/kj.2014.2.2

Czyżewski M. (2013), Socjologia interpretatywna i metoda biograficzna: przemiana funkcji, Intyesencjalistyczne wątpliwości oraz sprawa krytyki. „Przegląd Socjologii Jakościowej”, t. 9, nr 4, www.przegladsocjologiijakosciowej.org [04.01.2017]. doi: 10.12775/pbe.2014.010

Dudzikowa M. (red.) (1996), Nauczyciel – uczeń. Między przemocą a dialogiem: obszary napięć i typy interakcji. Kraków, Oficyna Wydawnicza Impuls. doi: 10.18290/rped.2015.7(43).2-10

Elliott J. (1991), Action research for educational change. Milton Keynes England, Philadelphia, Open University Press. doi: 10.1177/104687818902000128

Fals-Borda O., Rahman M.A. (1991), Action and Knowledge: breaking the monopoly with participatory action research, New York, Intermediate Technology Pubs/Apex Press. doi: 10.3362/9781780444239

Gąsiorek K. (2007), Wskaźnik czytelności podręczników dla klas I–III szkoły podstawowej w ujęciu diachronicznym. W: H. Synowiec (red.), Podręczniki do kształcenia polonistycznego w zreformowanej szkole – koncepcje, funkcje, język. Kraków, Wydawnictwo Edukacyjne.

Granosik M., Gulczyńska A. (2014) Empowerment i badania w pracy socjalnej. W: A. Gulczyńska, M. Granosik (red.), Empowerment w pracy socjalnej: praktyka i badania partycypacyjne. Warszawa, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich.

Gulczyńska A. (2013) Chłopaki z dzielnicy. Studium społeczno-pedagogiczne z perspektywy Interakcyjnej. Łódź, Wydawnictwo UŁ.

Gumperz J., Hymes D. (1972), Directions in sociolinguistics: The ethnography of communication. New York, Holt, Reinehart&Winston.

Jagosh J., Pluye P., Macaulay A.C., Salsberg J., Henderson J. (2011), Assessing the outcomes of participatory research: Protocol for identifying, selecting, appraising and synthesizing the literature for realist review. „Implementation Science”, 6(1).

Kawka M. (1996), Powiedz to całym zdaniem – czyli o metatekstowych wykładnikach dyskursu. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków, Wydawnictwo WSP.

Kawka M. (1999), Dyskurs szkolny. Zagadnienia języka. Kraków, Wydawnictwo WSP.

Kemmis S. (2010), Teoria krytyczna i uczestniczące badania w działaniu, W: H. Červinková, B.D. ołębniak (red.), Badania w działaniu. Pedagogika i antropologia zaangażowane. Wrocław,Wydawnictwo Naukowe DSW. Kielar-Turska M. (1996), Uczeń w interakcji z rówieśnikiem lub dorosłym. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków, Wydawnictwo WSP.

Klus-Stańska D. (2010), Dydaktyka wobec chaosu pojęć i zdarzeń. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie Żak.

Klus-Stańska D. (2010), Konstruowanie wiedzy w szkole. Olsztyn, Wydawnictwo UWM.

Labocha J. (1996), Dyskurs jako proces przekazywania wiedzy. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków, Wydawnictwo WSP.

Love K. (2000), The Regulation of Argumentative Reasoning in Pedagogic Discourse. „Discourse Studies”, 2(4).

Torbert W.R. (1991), Teaching Action Inquiry. W: P. Reason (red.), Collaborative Inquiry, Vol. 5. Centre for the Study of Organizational Change and Development, University of Bath.

Wiśniewska-Kin M. (2013), Dominacja a wyzwolenie. Wczesnoszkolny dyskurs podręcznikowy i dziecięcy. Łódź, Wydawnictwo UŁ.

Wojtczuk K. (1996), Zachowania językowe nauczycieli w sytuacji lekcji szkolnej. Siedlce, Wydawnictwo WSRP.

Żydek-Bednarczuk U., Zeler B. (1996), Strategia i komunikacja w dyskursie edukacyjnym. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków, Wydawnictwo WSP.

Żytko M. (2006), Pisanie – żywy język dziecka. Warszawa, Wydawnictwo UW.

Macbeth D. (2003), Hugh Mehan’s “Learning lessons” Reconsidered: On the Differences Between the Naturalistic and Critical Analysis of Classroom Discourse. „American Educational Research Journal”, 40(1).

Marcuse H. (1966), Rozum i rewolucja. Łódź, Książka i Wiedza.

Mehan H. (1974), Accomplishing classroom lessons. W: A. Cicourel (red.), Language, use and school performance. New York, Academic Press.

Mehan H. (1979a), Learning lessons. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Mehan H. (1979b), “What time is it Denis?” Asking known information questions in classroom Discourse. „Theory into Practice”, 18(4).

Mishler E (1979), Meaning in context: Is there any other kind? „Harvard Educational Review”, 49(1).

Nocoń J. (1997), Polecenia i pytania w podręcznikach do nauki o języku. Opole, Wydawnictwo TiT.

Nocoń J. (2013), Styl dydaktyczny – styl dyskursu dydaktycznego. W: E. Malinowska i in. (red.), Style współczesnej polszczyzny. Przewodnik po stylistyce polskiej. Kraków, Universitas.

Nowicka M. (2010), Socjalizacja na lekcjach w klasach początkowych. Praktyki – przestrzenie –konceptualizacje. Toruń, Wydawnictwo Adam Marszałek.

Parton, N., O’Byrne, P. (2000), What do We Mean by Constructive Social Work? “Critical Social Work”, 1(2). http://www.gptsw.net/papers/constsw.pdf [19.12.2016].

Payne G.C.F., Hustler D.E (1980), Teaching the class: The practical management of a cohort. „British Journal of Sociology of Education”, 1(1).

Payne G.C.F., Hustler D.E (1982) Doing teaching. London, Batesford Academic Press.

Przybyla O. (2004), Akty mowy w języku nauczycieli. Katowice, Wydawnictwo UŚ.

Putkiewicz E. (2002), Proces komunikowania się na lekcji. Warszawa, Wydawnictwo APS.

Rittel S.J. (1996), Modelowanie dyskursu edukacyjnego. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków, Wydawnictwo Naukowe WSP.

Rittel T. (red.). (1996), Dyskurs edukacyjny. Kraków, Wydawnictwo Naukowe WSP.

Rogers, R. (2011), An introduction to critical discourse analysis in education. New York, Routledge.

Rogers R., Malancharuvil-Berkes E., Mosley M, Hui D., O’Garro Joseph G. (2005), Critical Discourse Analysis in Education: A Review of the Literature. „Review of Educational Research Fall”, 75 (3).

Rutkowiak J. (red.) (1992), Pytanie, dialog, wychowanie. Warszawa, PWN.

Shugar G.W. (1995), Dyskurs dziecięcy. Rozwój w ramach struktur społecznych. Warszawa, Wydawnictwo Energeia.

Shugar G.W. (1996), Dyskurs dziecięcy. Początki i źródła rozwoju. W: T. Rittel (red.), Dyskurs edukacyjny. Kraków, Wydawnictwo Naukowe WSP.

Skowronek B. (1999), O dialogu na lekcjach w szkole średniej. Analiza pragmatyczno-językowa. Kraków, Wydawnictwo Naukowe AP.

Schultz J. (1978), When is a context? Some issues and methods in the analysis of social competence.„Quaterly Newsletter of the Institute for Comparative Human Development”, 1(2).

Schultz J., Florio S. (1979). Stop and freeze: The negotiation of social and physical space in indergarten/first grade classroom. „Anthropology and Education Quarterly”, 10.

Sinclair J.M., Coulthard M. (1975) Towards an analysis of discourse. London, Oxford University Press.

Śnieżyński M. (2001), Dialog edukacyjny. Kraków, Wydaw. Naukowe PAT.

Opublikowane
2017-02-21
Jak cytować
Gulczyńska, A., & Wiśniewska-Kin, M. (2017). Dyskurs edukacyjny w badaniach. Próba systematyzacji perspektyw badawczych. Problemy Wczesnej Edukacji, 36(1), 7-20. https://doi.org/10.5604/01.3001.0010.1994