Between the apocrypha and heresy (exemplified with The Infancy Gospel of Thomas)

Authors

DOI:

https://doi.org/10.26881/srg.2023.10.15

Keywords:

apocrypha, heresy, non-canon gospel, The Infancy Gospel of Thomas, Jesus’ infancy miracles

Abstract

The main aim of the article is to present its author’s point of view on the role of the apocrypha in the process of shaping the attitude of a contemporary Christian. The author believes that the apocrypha, being excluded from the Biblical canon, have not lost any of their original cognitive values, despite the fact that the dissemination of non-canon religious texts is not widely popular among the members of the clergy. The apocrypha, both now and in the past, fuels the reader’s imagination and fascinates them with narratives on Jesus Christ’s otherworldly powers, from his infancy to adolescence. It makes him seem to be closer to a human being by showing real emotions and character flaws of the Son of God. In the researcher’s opinion, The Infancy Gospel of Thomas, considered (by Irenaeus of Lyon) to be a heretic text in the early years of Christianity is an example of a new thought emerging in the mentality of a contemporary Christian – spurred by their own choice, not imposed by an external authority – their need to gain a deeper understanding of what has been hidden away from them, left unsaid in official teachings and somehow reserved solely to a limited audience.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Źródła Apokryfy Nowego Testamentu. Tom I. Ewangelie apokryficzne. Cz. 1. Fragmenty. Narodzenie i dzieciństwo Maryi i Jezusa. (2022). Red. ks. M. Starowieyski. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Biblia to jest Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza. (2020). Przekł. dosł. z j. hebr., aram. i grec. z przyp. Tłum. P. Zaremba. Poznań: Ewangeliczny Instytut Biblijny.

Dzieciństwo Pana, Ewangelia Tomasza (Dzieciństwa) (EwTmDz). (2022). Przekł. i oprac. ks. M. Starowieyski. (Online) https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TB/apokryfy-09.html (dostęp 23.11.2022).

Evangelie detstva (Evangelie ot Fomy). V: Svencickaâ, I.S., Trofimova, M.K. (1989). Apokrify drevnih hristian: Issledovanie, teksty, kommentarii. Moskva: Myslʹ [Евангелие детства (Евангелие от Фомы). В: Свенцицкая, И.С., Трофимова, М.К. (1989). Апокрифы древних христиан: Исследование, тексты, комментарии. Москва: Мысль].

Evangelie detstva ot Fomy [Евангелие детства от Фомы]. (Online) http://apokrif.fullweb.ru/apocryph1/ev-fom.shtml (otkrytie 23.11.2022).

Obrycki, K., ks. (2022). Księga o narodzeniu Maryi (NarM). Przekł. ks. K. Obrycki. Wst. i opr. ks. M. Starowieyski. W: Apokryfy Nowego Testamentu. Tom I. Ewangelie apokryficzne. Cz. 1. Fragmenty. Narodzenie i dzieciństwo Maryi i Jezusa (2022). Red. ks. M. Starowieyski. Kraków: Wydawnictwo WAM, s. 331–341.

Prokop, o., kapucyn (2019). Żywoty Świętych Pańskich. Na wszystkie dni roku z przydaniem do każdego pożytku duchowego i właściwej modlitwy tudzież na wszystkie uroczystości i święta krótkie nauki. Na podstawie wydania z 1882 roku: Częstochowa: Wydawnictwo 3DOM.

Siedlecki, J., ks. (1994). Śpiewnik kościelny. Red. nacz. ks. K. Mrowiec CM. Kraków: Instytut Teologiczny Księży Misjonarzy.

Starowieyski, M., ks. (2022). Dzieciństwo Pana, Ewangelia Tomasza (Dzieciństwa) (EwTmDz). Przekł. i opr. ks. M. Starowieyski. W: Apokryfy Nowego Testamentu. Tom I. Ewangelie apokryficzne. Cz. 1. Fragmenty. Narodzenie i dzieciństwo Maryi i Jezusa (2022). Red. ks. M. Starowieyski. Kraków: Wydawnictwo WAM, s. 388–404.

Tronina, A. (2014). Księgi świętych tajemnic Henocha (Henoch Słowiański). Kraków – Mogilany: The Enigma Press. W Dzień Bożego Narodzenia. Teksty kolęd (1964). Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne.

Opracowania

Adamczyk, M., Rzepka W.R. i in. (1996). Cały świat nie pomieściłby ksiąg. Staropolskie opowieści i przekazy apokryficzne. Warszawa – Poznań: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Korabiewicz, W. (1992). Tajemnica młodości i śmierci Jezusa. Warszawa: Przedświt. Losskij, V.N. (2022). Predanie i predaniâ [Лосский, В.H. (2022). Предание и предания]. (Online) https://web.archive.org/web/20170110165910/http://www.mpda.ru/data/851/628/ 1234/Predanie%20i%20predanya.pdf (otkrytie 23.11.2022).

Łosski, W. (1989). Teologia mistyczna Kościoła Wschodniego. Przeł. M. Sczaniecka. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”.

Łosski, W. (2000). Teologia dogmatyczna. Przeł. H. Paprocki. Białystok: Bractwo Młodzieży Prawosławnej w Polsce.

Łosski, W.N. (2007). Teologia mistyczna Kościoła Wschodniego. Przeł. I. Brzeska. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Polak, A. (2010). Tajemne Nauki Jezusa Chrystusa. Księga I. Prawdziwa Dobra Nowina. Zabrze: Wydawnictwo ALFATON.

Polak, A. (2012). Tajemne Nauki Jezusa Chrystusa. Część 2. Droga do Nieśmiertelności. Zabrze: Wydawnictwo ALFATON.

Poniży, B. (2000). Jezus a świątynia jerozolimska. Poznańskie Studia Teologiczne 9: 25–42.

Pytko, K. (2022). Cuda małego Jezusa. Wróżka, 12: 22–25.

Renan, E. (1904). Żywot Jezusa. Z 3-go wyd. franc. przetłom. A. Niemojewski. Kraków: (nakładem tłomacza), odbito w Drukarni Narodowej w Krakowie.

Renan, E. (1991). Żywot Jezusa. Tłum. A. Niemojewski. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie.

Starowieyski, M. ks. (1972). Dzieciństwo Pana. Tzw. Ewangelia Tomasza. Analecta Cracoviensia, 4: 315–358.

Starowieyski, M., ks. (1997). Apokryfy jako utwory apologetyczne. Warszawskie Studia Teologiczne, 10: 357–365.

Św. Ireneusz z Lyonu (2018). Adversus Haereses. Tłum. ks. J. Brylowski. Pelplin: Wydawnictwo Bernardinum.

White, E.G. (1983). Życie Jezusa. Tłum. M. Gryguc. Warszawa: Wydawnictwo „Znaki Czasu”.

White, E.G. (2013). Pragnienie Wieków. Tłum. i przyp. A. Matuszak. InspiredBooks.

Wierzbicka, A. (1992). Wschodnioeuropejska kultura żydowska w świetle żydowskiej „etnografii mowy”. Teksty Drugie, 5: 5–25.

Wierzbicka, A. (2002). Co mówi Jezus? Objaśnianie przypowieści ewangelicznych w słowach prostych i uniwersalnych. Tłum. I. Duraj-Nowosielska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Zowczak, M. (2000). Biblia ludowa. Interpretacje wątków biblijnych w kulturze ludowej. Wrocław: Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej.

Published

2023-12-31

How to Cite

Ojcewicz, G. (2023). Between the apocrypha and heresy (exemplified with The Infancy Gospel of Thomas). Studia Rossica Gedanensia, (10), 229–272. https://doi.org/10.26881/srg.2023.10.15

Issue

Section

Studies and articles

Most read articles by the same author(s)

1 2 3 > >>